Giằng Móng Là Gì? Cấu Tạo & Bố Trí Thép Giằng Móng

Giằng móng là một bộ phận quan trọng trong hệ kết cấu móng của nhà ở và các công trình xây dựng. Bộ phận này thường được làm bằng bê tông cốt thép, bố trí theo phương ngang để liên kết các móng hoặc đài móng, qua đó tăng độ cứng và ổn định cho hệ móng. Trong thực tế, giằng móng cũng thường được gọi là dầm móng.

Việc thiết kế giằng móng, kích thước dầm, số lượng và đường kính thép không thể áp dụng một thông số cố định cho mọi căn nhà. Các yếu tố như tải trọng công trình, loại móng, địa chất, khoảng cách cột và phương án kết cấu đều cần được kỹ sư tính toán trước khi thi công.

Giằng móng là gì?

Giằng móng hay dầm móng nhà là cấu kiện thuộc hệ móng, thường có dạng dầm bê tông cốt thép chạy giữa các móng, đài móng hoặc theo hệ móng của công trình. Chức năng quan trọng của cấu kiện này là tạo liên kết giữa các vị trí móng thay vì để chúng làm việc hoàn toàn riêng lẻ.

Vị trí bố trí giằng móng phụ thuộc vào mặt bằng kết cấu, vị trí cột, tường và loại móng. Vì vậy, trên thực tế có thể bắt gặp dầm móng nằm giữa, phía trong hoặc phía ngoài trục cột.

Cần lưu ý rằng tên gọi ngoài công trường đôi khi được sử dụng chưa thống nhất giữa giằng móng, dầm móng và đà kiềng. Khi thi công, cách chính xác nhất là căn cứ vào bản vẽ kết cấu để xác định vị trí và chức năng của từng cấu kiện.

Tác dụng của giằng móng

Tác dụng của giằng móng trước hết là liên kết các bộ phận trong hệ móng thành một hệ thống ổn định hơn. Khi các vị trí móng được liên kết, khả năng làm việc tổng thể của phần móng được cải thiện và hạn chế chuyển vị tương đối giữa các vị trí.

Tùy thiết kế, giằng móng còn có thể tham gia đỡ tường và truyền tải trọng của tường xuống các bộ phận móng. Trong một số trường hợp, nó còn tham gia chịu nội lực phát sinh từ cột và hệ kết cấu phía trên.

Có thể tóm tắt các vai trò chính gồm:

• Liên kết các móng hoặc đài móng.
• Tăng độ cứng cho hệ móng.
• Hỗ trợ hạn chế chuyển vị và lún lệch cục bộ.
• Có thể tham gia đỡ tường tùy thiết kế.
• Hỗ trợ truyền và phân phối nội lực trong hệ kết cấu.

Chính vì vậy, không nên tự ý bỏ, giảm kích thước hoặc thay đổi thép giằng móng so với hồ sơ kết cấu.

Cấu tạo giằng móng gồm những gì?

Với nhà ở dân dụng, giằng móng phổ biến là cấu kiện bê tông cốt thép. Một dầm móng hoàn chỉnh thường gồm bê tông, thép dọc chịu lực, thép đai và lớp bê tông bảo vệ cốt thép. Quá trình thi công còn liên quan đến cốp pha, cao độ và các chi tiết neo nối với móng hoặc đài móng.

Thép dọc được bố trí chạy theo chiều dài dầm, trong khi thép đai bao quanh thép dọc theo khoảng cách quy định trên bản vẽ. Tại vị trí giao giữa dầm móng với móng, đài hoặc cột, yêu cầu neo và nối thép cần được thực hiện đúng hồ sơ thiết kế.

Một chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến việc đặt cốt thép là lớp bê tông bảo vệ. Khi gia công và lắp dựng cốt thép, có thể sử dụng con kê bê tông phù hợp để hỗ trợ giữ hệ thép đúng vị trí và khoảng cách cần thiết trước khi đổ bê tông.

Có những loại giằng móng nào?

Không nên hiểu giằng móng đơn, giằng móng cọc hay giằng móng băng là ba loại dầm hoàn toàn tách biệt về nguyên lý. Cách gọi này chủ yếu dựa trên hệ móng mà giằng đang liên kết.

Giằng móng đơn

Giằng móng đơn thường được bố trí để liên kết các móng đơn với nhau. Với hệ móng đơn, từng móng nằm dưới các vị trí cột riêng biệt nên hệ giằng giúp tạo liên kết giữa chúng.

Vị trí, tiết diện và sắt giằng móng phải được xác định dựa trên khoảng cách móng, tải trọng và phương án kết cấu. Không nên lấy kích thước của một căn nhà khác để áp dụng trực tiếp.

Giằng móng cọc

Đối với móng cọc, giằng móng cọc thường liên kết các đài móng trong hệ móng. Vì vậy, người thi công cũng có thể gọi cấu kiện này là dầm móng cọc.

Liên kết giữa dầm, đài và cột cần đặc biệt chú ý đến vị trí thép, chiều dài neo và cấu tạo tại nút giao. Đây đều là các thông số phải theo bản vẽ kết cấu.

Giằng móng băng

Với giằng móng băng, cách bố trí phụ thuộc vào phương án móng băng một phương hoặc giao nhau và hệ kết cấu phía trên. Móng băng vốn chạy thành dải nên cấu tạo dầm và bản móng có sự khác biệt so với móng đơn.

Do đó, dù cùng là nhà ở dân dụng, cách bố trí giằng của móng đơn và móng băng không nhất thiết giống nhau.

Bố trí thép giằng móng như thế nào?

Bố trí thép giằng móng là phần được nhiều gia chủ quan tâm nhất, nhưng cũng là nội dung dễ áp dụng sai nếu chỉ nhìn một bản vẽ trên Internet rồi làm theo.

Về cấu tạo cơ bản, thép dọc được bố trí theo chiều dài dầm và thép đai được bố trí bao quanh. Tuy nhiên, đường kính thép, số lượng thanh, khoảng cách đai, thép tăng cường, chiều dài neo và vị trí nối phải được xác định từ tính toán kết cấu.

Khi thi công cần chú ý hệ cốt thép phải được giữ ổn định trước lúc đổ bê tông. Thép không nên nằm trực tiếp sát nền hoặc cốp pha làm mất lớp bê tông bảo vệ theo thiết kế.

Nếu sử dụng con kê, cần chọn đúng chiều cao theo vị trí cấu kiện. Có thể tham khảo các loại con kê bê tông cho cốt thép để lựa chọn quy cách phù hợp với yêu cầu thi công.

Lưu ý: Không có một công thức kiểu “giằng móng nhà ở luôn dùng 4 thanh Φ16” hoặc một kích thước cố định áp dụng cho mọi công trình. Thép và tiết diện dầm phải căn cứ vào hồ sơ thiết kế kết cấu.

Giằng móng nhà 2 tầng nên làm như thế nào?

Từ khóa giằng móng nhà 2 tầng thường được tìm kiếm với mong muốn biết kích thước dầm và số lượng thép cần sử dụng. Tuy nhiên, chỉ biết công trình có 2 tầng là chưa đủ để xác định các thông số này.

Hai căn nhà cùng 2 tầng nhưng một căn xây trên nền đất tốt và sử dụng móng đơn, căn còn lại sử dụng móng cọc do điều kiện địa chất khác nhau thì cấu tạo phần móng có thể hoàn toàn khác. Nhịp cột, tải trọng, vật liệu xây dựng và kiến trúc cũng ảnh hưởng đến thiết kế.

Vì vậy, với giằng móng nhà 2 tầng, cần căn cứ vào khảo sát hiện trạng và hồ sơ kết cấu. Các bảng kích thước hoặc bố trí thép trên mạng chỉ nên dùng để tham khảo khái niệm, không nên xem là bản vẽ thi công.

Đổ giằng móng được thực hiện như thế nào?

Sau khi đào đất và hoàn thành các công việc móng liên quan, vị trí dầm được chuẩn bị theo đúng cao độ thiết kế. Tiếp đó là lắp dựng cốt thép, cốp pha và kiểm tra toàn bộ cấu kiện trước khi đổ giằng móng.

Trước lúc đổ bê tông cần kiểm tra vị trí thép dọc, thép đai, mối nối, chiều dài neo, lớp bảo vệ và độ ổn định của cốp pha. Đây là thời điểm thích hợp nhất để phát hiện sai lệch bởi sau khi bê tông đã được đổ, việc sửa hệ cốt thép gần như không còn khả thi.

Khi đổ bê tông giằng móng, bê tông cần được thi công và đầm phù hợp để hạn chế rỗ, phân tầng hoặc tạo khuyết tật trong cấu kiện. Sau khi hoàn thành phải thực hiện bảo dưỡng bê tông theo yêu cầu kỹ thuật.

Giằng móng và chống thấm phần móng

Đối với những công trình có tầng hầm, bể nước hoặc các kết cấu ngầm thường xuyên chịu tác động của nước, việc thi công móng còn phải phối hợp với phương án chống thấm.

Đặc biệt tại các vị trí có mạch ngừng bê tông, vật tư chống thấm cần được xác định trước khi đổ bê tông. Tùy thiết kế, băng cản nước có thể được bố trí tại các mạch ngừng hoặc khe có yêu cầu kiểm soát nước.

Vật tư này phải được cố định đúng vị trí trước khi đổ bê tông. Nếu lắp lệch hoặc bị xô trong quá trình thi công thì khả năng làm việc tại mạch ngừng có thể bị ảnh hưởng.

Khi nào sử dụng thanh trương nở tại phần móng?

Ngoài băng cản nước, một số cấu tạo mạch ngừng có thể sử dụng vật liệu trương nở. Khi tiếp xúc với nước, vật liệu được thiết kế để trương nở và hỗ trợ bịt kín đường nước tại khu vực mạch ngừng.

Tùy cấu tạo và chỉ định kỹ thuật, có thể lựa chọn thanh trương nở chống thấm cho vị trí phù hợp. Sản phẩm cần được đặt đúng tuyến, cố định chắc và tuân theo hướng dẫn của loại vật liệu sử dụng.

Không nên mặc định mọi giằng móng đều cần băng cản nước hoặc thanh trương nở. Đây là vật tư dành cho các vị trí có yêu cầu chống thấm cụ thể.

Quy trình thi công giằng móng cơ bản

Quy trình thực tế phụ thuộc loại móng và biện pháp thi công, nhưng nhìn chung sẽ trải qua giai đoạn chuẩn bị, gia công lắp dựng cốt thép, cốp pha, kiểm tra trước khi đổ, đổ bê tông và bảo dưỡng.

Điểm quan trọng nhất không phải thực hiện thật nhanh mà là nghiệm thu trước khi bê tông che kín hệ cốt thép. Kỹ thuật phụ trách cần kiểm tra cao độ, kích thước dầm, số lượng thép, khoảng cách đai, vị trí nối và lớp bê tông bảo vệ.

Đối với công trình có yêu cầu chống thấm phần ngầm, các loại màng chống thấm hoặc giải pháp chống thấm khác cần được lựa chọn theo cấu tạo móng, tầng hầm và điều kiện tiếp xúc nước thực tế, thay vì sử dụng một giải pháp chung cho mọi vị trí.

Những lỗi thường gặp khi thi công giằng móng

Sai sót ở phần móng thường khó sửa chữa sau khi công trình đã xây lên cao. Trong đó, những lỗi đáng chú ý là đặt sai cao độ dầm, thiếu hoặc sai thép so với bản vẽ, lớp bê tông bảo vệ không đảm bảo, nối thép không đúng vị trí và cốp pha bị dịch chuyển khi đổ bê tông.

Một lỗi khác là tự ý thay đổi thép giằng móng vì cho rằng công trình nhỏ hoặc nhà ít tầng. Việc tăng thép tùy tiện cũng không phải lúc nào tốt hơn, bởi toàn bộ cấu kiện cần được thiết kế để làm việc đồng bộ.

Vì vậy, trước khi đổ bê tông nên nghiệm thu hệ cốt thép và cốp pha theo hồ sơ thiết kế. Với các mạch ngừng có chống thấm, cần kiểm tra thêm vật tư chống thấm đã được cố định chắc chắn hay chưa.

Giằng móng có phải nhà nào cũng giống nhau không?

Không. Đây là điểm quan trọng nhất cần hiểu khi tìm kiếm thông tin về giằng móng.

Cùng là nhà 2 tầng nhưng phương án móng có thể là móng đơn, móng băng hoặc móng cọc tùy điều kiện công trình. Khi loại móng thay đổi, cách bố trí dầm móng và cốt thép cũng có thể thay đổi theo.

Do đó, các thông số về kích thước, số lượng sắt giằng móng, đường kính thép hay khoảng cách đai trên Internet không nên được sử dụng thay cho bản vẽ kết cấu của công trình.

Kết luận

Giằng móng hay dầm móng là cấu kiện quan trọng trong hệ móng, có tác dụng liên kết các móng hoặc đài móng và tăng khả năng làm việc tổng thể của phần móng. Tùy phương án kết cấu có thể gặp giằng móng đơn, giằng móng cọc, giằng trong hệ móng băng và nhiều cách bố trí khác nhau.

Đặc biệt, bố trí thép giằng móng phải tuân theo hồ sơ thiết kế. Không nên tự chọn tiết diện dầm, số lượng thép hoặc đường kính thép chỉ dựa vào số tầng của căn nhà.

Minh Phú Group – Cung cấp vật tư phục vụ thi công phần móng

Thi công móng cần đồng bộ từ cốt thép, bê tông đến các vật tư phụ trợ và giải pháp chống thấm. Minh Phú Group cung cấp nhiều nhóm vật tư phục vụ thi công kết cấu như con kê bê tông, băng cản nước, thanh trương nở và các vật liệu chống thấm công trình.

Khách hàng, nhà thầu cần lựa chọn vật tư cho phần móng có thể liên hệ Minh Phú Group để được tư vấn quy cách phù hợp với từng hạng mục thi công.

Hotline: 0931.888.789 – 0931.543.789 – 0971.379.789