Phễu Thoát Sàn Sân Thượng: Cách Bố Trí, Lắp Đặt Đúng

 

Phễu thoát sàn sân thượng là một trong những vị trí quan trọng của hệ thống thoát nước mưa trên mái. Nước trên bề mặt sân thượng cần được tạo độ dốc về phễu, sau đó đi qua ống thoát nước sân thượng xuống hệ thống thoát phía dưới. Nếu phễu đặt sai vị trí, cao hơn mặt hoàn thiện hoặc đường ống thoát không phù hợp, nước có thể đọng thành vũng và làm tăng nguy cơ thấm tại khu vực sân thượng.

Khi thiết kế thoát nước sân thượng, không nên chỉ quan tâm đến kích thước phễu. Cần xem đồng thời diện tích mái, lượng nước mưa cần thoát, độ dốc sàn, vị trí phễu, đường kính ống và giải pháp chống thấm quanh cổ thoát. Đặc biệt, khu vực tiếp giáp giữa phễu, ống và sàn là vị trí cần thi công cẩn thận.

Phễu thoát sàn sân thượng là gì?

Phễu thoát sàn sân thượng là bộ phận thu nước được đặt tại vị trí thấp của sân thượng hoặc mái bằng. Nước mưa chảy trên mặt sàn được tập trung về phễu trước khi đi vào đường ống.

Phễu thường có phần thu nước và bộ phận chắn rác nhằm hạn chế lá cây, cành nhỏ hoặc các vật thể lớn đi trực tiếp xuống đường ống. Với khu vực ngoài trời, khả năng chắn rác đặc biệt quan trọng vì lá cây và chất bẩn có thể tích tụ sau thời gian dài sử dụng.

Một phễu thoát nước sân thượng tốt vẫn không thể giải quyết tình trạng đọng nước nếu sàn không có độ dốc phù hợp hoặc ống thoát nước sân thượng phía dưới bị tắc. Vì vậy, phễu phải được xem là một phần của toàn bộ hệ thống.

Cấu tạo hệ thống thoát nước sân thượng

Một hệ thống thoát nước sân thượng thông thường gồm bề mặt sàn tạo dốc, phễu thu nước, lớp chống thấm quanh khu vực thu, ống thoát và tuyến dẫn nước xuống phía dưới.

Trong đó, phễu là điểm tiếp nhận trực tiếp nước trên mặt sân. Phần chắn rác phía trên giúp hạn chế vật thể lớn lọt vào đường ống. Phần thân hoặc cổ phễu kết nối với ống thoát.

Điểm cần đặc biệt chú ý là vùng tiếp giáp giữa cổ thoát và kết cấu sàn. Nếu khu vực này xử lý chống thấm không tốt, nước có thể xâm nhập xuống lớp bên dưới dù bản thân đường ống vẫn thoát bình thường.

Phễu thoát sàn sân thượng khác phễu nhà vệ sinh như thế nào?

Cả hai đều có nhiệm vụ thu nước nhưng điều kiện làm việc khác nhau.

Phễu thoát sàn sân thượng phải tiếp nhận nước mưa ngoài trời, đồng thời thường xuyên gặp lá cây, bụi, đất và các loại rác bị gió cuốn lên mái. Vì vậy, khả năng thu nước và chắn rác cần được ưu tiên.

Trong khi đó, phễu nhà vệ sinh thường phải chú ý nhiều đến khả năng ngăn mùi, ngăn côn trùng và nước sử dụng hằng ngày.

Không nên chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài để lựa chọn. Cổ thoát của phễu còn phải tương thích với đường ống và lưu lượng nước cần xử lý.

Cách bố trí phễu thoát sàn sân thượng

Vị trí phễu thoát sàn sân thượng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu nước. Phễu cần nằm tại khu vực mà độ dốc mặt sàn hướng nước về.

Không nên đặt phễu ở một vị trí rồi mới cố điều chỉnh lớp hoàn thiện để dẫn nước tới đó. Ngay từ khi làm sàn cần xác định hướng thoát và cao độ hoàn thiện.

Với sân thượng có hình dạng phức tạp hoặc diện tích lớn, có thể cần nhiều điểm thu nước. Số lượng và kích thước cụ thể phải được tính theo diện tích thu nước, cường độ mưa thiết kế và khả năng của đường ống thay vì áp dụng một con số cố định cho mọi công trình.

Tạo độ dốc về phễu thoát nước sân thượng

Đây là phần rất quan trọng khi làm thoát sàn sân thượng.

Mặt hoàn thiện phải tạo hướng nước về phễu. Nếu xuất hiện điểm trũng nằm xa phễu, nước vẫn đọng tại đó dù phễu hoàn toàn không bị tắc.

Ngược lại, nếu miệng phễu cao hơn khu vực xung quanh, một lượng nước sẽ không thể tự chảy vào phễu.

Khi sân thượng sử dụng gạch lát, cần kiểm soát độ dốc ngay trong quá trình thi công. Có thể tham khảo nhóm ke cân bằng ốp lát để hỗ trợ kiểm soát bề mặt gạch trong những hạng mục phù hợp; tuy nhiên ke cân bằng không tạo thay độ dốc thoát nước đã được thiết kế cho nền.

Rãnh thoát nước sân thượng có cần thiết không?

Ngoài phễu thu nước tại một điểm, một số công trình sử dụng rãnh thoát nước sân thượng để tập trung nước từ một khu vực dài.

Rãnh có thể phù hợp tại mép sân, chân tường hoặc khu vực cần thu nước trên phạm vi rộng. Nước được dẫn vào rãnh rồi tiếp tục về phễu hoặc đường ống thoát tùy cấu tạo.

Không nên làm rãnh chỉ vì muốn tăng khả năng thoát nước. Rãnh thoát nước sân thượng cũng phải có độ dốc, điểm thu và khả năng vệ sinh sau này.

Nếu đáy rãnh không thoát hết nước, rác và cặn có thể tích tụ, lâu ngày gây tắc hoặc tạo khu vực ẩm thường xuyên.

Cách lắp phễu thoát sàn sân thượng

Lắp phễu thoát sàn sân thượng cần được thực hiện đồng bộ với đường ống, chống thấm và lớp hoàn thiện mặt sân.

Bước 1: Xác định vị trí phễu

Trước tiên xác định hướng thoát nước của toàn bộ sân thượng.

Phễu nên nằm ở điểm thu nước theo thiết kế. Đồng thời cần xem xét vị trí đường ống phía dưới để tránh tạo quá nhiều đoạn chuyển hướng không cần thiết.

Nếu có nhiều phễu, cần xác định phạm vi thu nước của từng vị trí ngay từ giai đoạn thiết kế.

Bước 2: Lắp ống thoát nước sân thượng

Ống thoát nước sân thượng tiếp nhận nước từ phễu và dẫn xuống hệ thống phía dưới.

Đường kính ống không nên lựa chọn chỉ theo kích thước miệng phễu. Cần căn cứ lưu lượng nước thiết kế, diện tích mái và toàn bộ tuyến thoát.

Các mối nối phải được lắp đúng kỹ thuật. Đồng thời hạn chế bố trí quá nhiều đoạn ngoặt khiến rác dễ mắc lại trong đường ống.

Bước 3: Xử lý khu vực cổ ống

Khu vực cổ ống là điểm giao giữa hệ thống thoát nước và kết cấu sân thượng nên cần được xử lý kỹ trước khi hoàn thiện.

Bề mặt xung quanh phải chắc, sạch và không còn các khe hở lớn. Giải pháp chống thấm cần liên tục quanh khu vực phễu và tương thích với cấu tạo thoát nước.

Khi sân thượng sử dụng hệ chống thấm dạng phủ, có thể tham khảo Neoproof PU W cho phạm vi ứng dụng phù hợp. Việc xử lý quanh cổ thoát vẫn cần tuân theo cấu tạo của hệ chống thấm và hướng dẫn thi công sản phẩm.

Bước 4: Thi công chống thấm sân thượng

Không nên đợi lát gạch xong mới xử lý chống thấm quanh phễu thoát nước sân thượng.

Lớp chống thấm phải được thực hiện trước lớp hoàn thiện theo hệ vật liệu sử dụng. Những vị trí chân tường, góc, cổ ống và điểm thu nước cần được kiểm tra kỹ hơn phần mặt phẳng thông thường.

Với các khu vực cần gia cường trong hệ chống thấm phù hợp, có thể sử dụng lưới thủy tinh theo hướng dẫn của hệ vật liệu. Lưới không thay thế lớp chống thấm chính.

Bước 5: Hoàn thiện độ dốc về phễu

Sau khi các lớp bên dưới đạt yêu cầu, tiến hành hoàn thiện mặt sân.

Cần bảo đảm nước từ những khu vực xung quanh có thể tự chảy về phễu thoát sàn sân thượng. Không để mép gạch, vữa hoặc lớp hoàn thiện che mất một phần đường thu nước.

Đặc biệt cần kiểm tra khu vực ngay quanh phễu. Đây thường là nơi dễ xuất hiện một vòng nước nhỏ nếu cao độ hoàn thiện không chính xác.

Bước 6: Lắp mặt phễu và chắn rác

Sau khi xác định cao độ hoàn thiện, lắp phần mặt thu nước và chắn rác.

Phần chắn rác phải có khả năng tháo ra để vệ sinh. Không nên cố định theo cách khiến sau này không thể tiếp cận đường ống.

Các loại phễu dành cho mái và sân thượng thường sử dụng cấu tạo chắn rác để hạn chế lá cây và vật thể lớn đi xuống đường ống.

Bước 7: Thử thoát nước

Đây là bước nên thực hiện trước khi xem hệ thống đã hoàn thành.

Cho nước tại nhiều vị trí trên sân và quan sát đường di chuyển. Nước phải chảy về phễu thay vì tạo thành các vũng riêng biệt.

Đồng thời kiểm tra tốc độ thoát nước sân thượng, các mối nối có thể quan sát được và khu vực phía dưới sàn để phát hiện dấu hiệu bất thường.

Chống thấm quanh phễu thoát sàn sân thượng

Khu vực quanh phễu thoát sàn sân thượng thường nhạy cảm hơn mặt sàn vì có sự chuyển tiếp giữa bê tông, vật liệu chống thấm, phễu và đường ống.

Nếu lớp chống thấm không liên tục quanh cổ thoát, nước có thể đi vào khe tiếp giáp rồi thấm xuống phía dưới.

Vì vậy, khi xử lý chống thấm cần làm sạch nền, xử lý các khuyết tật và thi công đúng cấu tạo của hệ vật liệu.

Không nên chỉ bơm keo trên bề mặt quanh phễu rồi coi đó là giải pháp chống thấm lâu dài cho toàn bộ cấu tạo.

Lát gạch quanh phễu thoát nước sân thượng thế nào?

Khi sân thượng lát gạch, phần gạch quanh phễu thoát nước sân thượng phải vừa bảo đảm thẩm mỹ vừa giữ đúng hướng thoát nước.

Có thể phải cắt gạch để tạo các mặt dốc nhỏ hướng về miệng thu. Các mép cắt cần gọn và không được tạo thành gờ cản nước.

Sau khi lát, phần khe ron có thể sử dụng keo chà ron phù hợp với điều kiện ngoài trời. Tuy nhiên, keo chà ron không thay thế lớp chống thấm nằm dưới lớp gạch.

Thoát nước mưa sân thượng như thế nào?

Thoát nước mưa sân thượng bắt đầu từ việc kiểm soát hướng nước trên bề mặt.

Khi trời mưa, nước rơi xuống mái và chảy theo độ dốc về phễu hoặc rãnh. Từ đây nước đi vào ống thoát nước sân thượng và được dẫn xuống hệ thống phía dưới.

Nếu bất kỳ mắt xích nào bị hạn chế, nước có thể thoát chậm. Chẳng hạn phễu bị lá cây che kín, đường ống bị tắc hoặc sàn có vùng trũng.

Do đó, tăng kích thước phễu chưa chắc giải quyết được vấn đề nếu nguyên nhân nằm ở đường ống hoặc độ dốc mặt sân.

Phễu thoát sàn sân thượng bị đọng nước do đâu?

Một ít nước quanh phễu sau khi mưa có thể xuất phát từ cao độ hoàn thiện không chính xác.

Nếu phễu thoát sàn sân thượng cao hơn mặt sàn xung quanh, nước cuối cùng không thể tự chảy hết vào miệng thu.

Trường hợp nước đọng ở vị trí xa phễu thường liên quan đến độ dốc hoặc điểm trũng của mặt sân.

Nếu nước dâng ngay tại miệng phễu và rút rất chậm, cần kiểm tra chắn rác và ống thoát nước sân thượng để xác định có tắc nghẽn hay không.

Những lỗi thường gặp khi làm thoát sàn sân thượng

Lỗi đầu tiên là đặt phễu thoát sàn sân thượng không đúng điểm thấp của mặt hoàn thiện. Khi đó dù phễu hoạt động bình thường, một phần nước vẫn nằm lại trên sân.

Lỗi tiếp theo là làm độ dốc không đều. Sân nhìn bằng mắt có vẻ phẳng nhưng thực tế xuất hiện nhiều vùng trũng nhỏ.

Một lỗi đáng chú ý khác là xử lý sơ sài khu vực cổ ống. Đây là nơi thường xuyên tiếp xúc với nước và có nhiều loại vật liệu giao nhau nên cần được xử lý chống thấm đúng hệ.

Ngoài ra, thoát sàn sân thượng dễ gặp vấn đề khi phễu không có khả năng chắn rác phù hợp hoặc lâu ngày không được vệ sinh. Lá cây và chất bẩn có thể che bề mặt thu nước hoặc đi sâu xuống đường ống.

Cách vệ sinh phễu thoát sàn sân thượng

Phễu thoát sàn sân thượng nằm ngoài trời nên cần được kiểm tra định kỳ, đặc biệt trước và trong mùa mưa.

Trước tiên tháo phần chắn rác và lấy lá cây, cành nhỏ, đất hoặc chất bẩn đang tích tụ. Không nên dùng nước áp lực mạnh để đẩy toàn bộ rác xuống đường ống.

Sau khi lấy rác, có thể cho nước chảy thử để kiểm tra tốc độ thoát.

Nếu nước vẫn rút chậm dù miệng phễu sạch, cần kiểm tra ống thoát nước sân thượng thay vì tiếp tục đổ thêm nước xuống.

Nên dùng phễu hay rãnh thoát nước sân thượng?

Không có phương án duy nhất phù hợp với mọi sân thượng.

Phễu thoát nước sân thượng phù hợp với phương án thu nước tập trung tại một hoặc nhiều điểm. Cấu tạo tương đối gọn và dễ bố trí trong nhiều nhà phố.

Rãnh thoát nước sân thượng có thể phù hợp khi cần thu nước dọc theo một cạnh hoặc trên phạm vi dài.

Một số công trình cũng có thể kết hợp rãnh và phễu: nước trên sân chảy vào rãnh, sau đó được tập trung về điểm thoát.

Việc lựa chọn cần dựa trên mặt bằng, diện tích thu nước, cao độ và kiến trúc thực tế thay vì chỉ dựa vào yếu tố thẩm mỹ.

Khi nào cần sửa hệ thống thoát nước sân thượng?

Nên kiểm tra thoát nước sân thượng khi xuất hiện nước đọng lâu sau mưa, phễu thường xuyên trào, nước rút chậm hoặc trần phía dưới có dấu hiệu ẩm.

Nếu vấn đề chỉ do rác chắn miệng phễu, việc vệ sinh có thể giải quyết nhanh.

Nếu mặt sân sai độ dốc, cần đánh giá lại lớp hoàn thiện. Trường hợp thấm tập trung quanh cổ thoát phải kiểm tra cấu tạo chống thấm thay vì chỉ xử lý phần bề mặt nhìn thấy.

Khi sân thượng cần sửa chữa chống thấm trên phạm vi rộng, có thể tham khảo nhóm vật liệu chống thấm và lựa chọn hệ vật liệu phù hợp với tình trạng nền thực tế.

Cách hạn chế tắc phễu thoát nước sân thượng

Muốn phễu thoát sàn sân thượng hoạt động ổn định, cần hạn chế rác đi vào hệ thống ngay từ miệng thu.

Nên duy trì chắn rác đúng vị trí và kiểm tra thường xuyên nếu sân thượng gần cây xanh. Sau mưa lớn hoặc gió mạnh, cần kiểm tra xem lá cây có phủ kín miệng phễu hay không.

Không đổ vữa, xi măng, đất trồng cây hoặc chất thải xây dựng xuống phễu. Những vật liệu này có thể đóng cứng hoặc tích tụ trong đường ống và rất khó xử lý sau này.

Đồng thời, không nên che kín phễu thoát nước sân thượng bằng chậu cây, sàn nâng hoặc vật dụng khiến việc vệ sinh trở nên khó khăn.

Kết luận

Phễu thoát sàn sân thượng chỉ hoạt động hiệu quả khi được phối hợp đúng với độ dốc sàn, lớp chống thấm và ống thoát nước sân thượng. Phễu cần được bố trí tại điểm thu nước thích hợp, có khả năng chắn rác và vẫn dễ tiếp cận để vệ sinh.

Khi làm thoát nước sân thượng, cần kiểm soát từ mặt sàn → phễu thu → cổ thoát → đường ống thay vì chỉ tập trung vào một thiết bị. Đối với sân thượng lớn hoặc mặt bằng đặc biệt, có thể kết hợp nhiều phễu hoặc rãnh thoát nước sân thượng theo thiết kế để kiểm soát nước mưa hiệu quả hơn.