Cách tính vật liệu xây dựng là bước quan trọng trước khi bắt đầu thi công nhà ở, công trình dân dụng hoặc các hạng mục xây dựng. Việc dự toán đúng số lượng gạch, xi măng, cát, đá, thép và vật tư phụ giúp chủ đầu tư kiểm soát ngân sách, hạn chế mua thiếu hoặc dư thừa vật liệu trong quá trình thi công.
Tùy vào diện tích, kết cấu, loại tường, kích thước gạch và yêu cầu kỹ thuật, cách tính vật liệu xây dựng sẽ có sự khác nhau. Không nên chỉ dựa vào diện tích sàn để ước tính toàn bộ vật tư mà cần bóc tách riêng từng hạng mục.
Trong bài viết này, Minh Phú Group hướng dẫn cách tính vật liệu xây dựng, cách tính gạch xây nhà, xi măng, cát và các vật tư cần thiết cho công trình. Đồng thời cung cấp bảng tham khảo và công thức để bạn dễ dàng lập dự toán sơ bộ.
Cách tính vật liệu xây dựng gồm những gì?
Khi thực hiện cách tính vật liệu xây dựng, trước tiên cần xác định toàn bộ nhóm vật tư sử dụng cho công trình.
Thông thường, vật liệu xây dựng có thể chia thành các nhóm sau:
| Nhóm vật liệu | Vật liệu cần tính |
|---|---|
| Vật liệu xây | Gạch, xi măng, cát xây |
| Vật liệu bê tông | Xi măng, cát, đá, nước |
| Cốt thép | Thép móng, cột, dầm, sàn |
| Vật liệu trát | Xi măng, cát, lưới gia cường |
| Vật liệu chống thấm | Vật liệu chống thấm, lưới thủy tinh, băng cản nước |
| Vật liệu ốp lát | Gạch, keo, dụng cụ thi công |
| Vật liệu chà ron | Keo chà ron, dụng cụ chà ron |
| Vật tư phụ | Con kê bê tông, lưới bao che, thanh trương nở… |
Việc phân loại ngay từ đầu giúp tính vật liệu xây dựng dễ dàng hơn và hạn chế bỏ sót vật tư trong quá trình lập dự toán.

Công thức tính vật liệu xây dựng cơ bản
Để thực hiện cách tính vật liệu xây dựng, cần xác định diện tích, thể tích và định mức của từng hạng mục. Với phần tường, có thể áp dụng các công thức cơ bản sau:
Diện tích tường = Chiều dài × Chiều cao – Diện tích cửa
Thể tích tường = Chiều dài × Chiều cao × Chiều dày
Số lượng gạch = Diện tích tường × Định mức gạch/m²
Khối lượng cần mua = Khối lượng tính toán × (1 + Tỷ lệ hao hụt)
Ví dụ: Bức tường dài 10m, cao 3m, có 4m² cửa:
10 × 3 – 4 = 26m² tường
Nếu định mức là 55 viên gạch/m²:
26 × 55 = 1.430 viên
Dự phòng 5% hao hụt:
1.430 × 1,05 ≈ 1.502 viên
Như vậy, cần chuẩn bị khoảng 1.502 viên gạch.
Cách tính gạch xây nhà
Cách tính gạch xây nhà phụ thuộc vào loại gạch, kích thước tường và mạch vữa. Một số định mức tham khảo:
| Loại tường | Gạch tham khảo | Số viên/m² |
|---|---|---|
| Tường 110 | Gạch ống 8×8×18cm | ~55 |
| Tường 220 | Gạch ống 8×8×18cm | ~110 |
| Tường 110 | Gạch đặc | ~60–70 |
| Tường 220 | Gạch đặc | ~110–125 |
Các số liệu trên chỉ mang tính tham khảo. Khi tính vật liệu xây dựng, nên căn cứ vào kích thước gạch thực tế để có kết quả chính xác.
Cách tính vật liệu xây dựng cho 1m2
Cách tính vật liệu xây dựng cho 1m2 cần dựa vào loại tường, kích thước gạch và cấp phối vữa.
| Vật liệu | Cách tính |
|---|---|
| Gạch | Diện tích × định mức viên/m² |
| Xi măng | Lượng vữa × định mức xi măng |
| Cát | Lượng vữa × định mức cát |
| Lưới gia cường | Theo diện tích hoặc chiều dài cần gia cố |
Ví dụ: 50m² tường 110, định mức 55 viên/m²:
50 × 55 = 2.750 viên
Dự phòng 5%:
2.750 × 1,05 = 2.888 viên
Cách tính gạch, cát, xi măng xây nhà
Cách tính gạch cát xi măng xây nhà có thể thực hiện theo trình tự:
Diện tích tường → Số lượng gạch → Lượng vữa → Xi măng và cát
Ví dụ với 100m² tường, định mức 55 viên/m²:
| Hạng mục | Kết quả |
|---|---|
| Gạch | 100 × 55 = 5.500 viên |
| Hao hụt 5% | 275 viên |
| Tổng gạch dự trù | 5.775 viên |
| Xi măng, cát | Tính theo lượng vữa và cấp phối |
Lượng xi măng và cát không nên áp dụng một con số cố định cho mọi công trình mà cần căn cứ vào loại vữa, mác vữa và yêu cầu thi công.
Cách tính xi măng xây nhà
Cách tính xi măng xây nhà cần phân biệt từng mục đích sử dụng.
Xi măng có thể được sử dụng cho:
- Vữa xây.
- Vữa trát.
- Bê tông móng.
- Bê tông cột.
- Bê tông dầm.
- Bê tông sàn.
- Cán nền.
- Các hạng mục hoàn thiện.
Công thức tổng quát:
Lượng xi măng = Khối lượng vữa hoặc bê tông × Định mức xi măng
Định mức cụ thể phụ thuộc vào mác vữa hoặc cấp phối bê tông.
Bảng phân loại xi măng cần dự toán
| Hạng mục | Vật liệu cần tính |
|---|---|
| Xây tường | Xi măng + cát + gạch |
| Trát tường | Xi măng + cát |
| Bê tông | Xi măng + cát + đá + nước |
| Cán nền | Xi măng + cát |
| Chống thấm | Theo hệ vật liệu sử dụng |
| Ốp lát | Keo dán hoặc vữa + keo chà ron |
Việc chia nhỏ từng hạng mục giúp tính vật liệu xây dựng chính xác và dễ kiểm soát chi phí hơn.
Cách tính cát xây dựng
Cát là một trong những vật liệu cần dự toán khi tính vật liệu xây dựng.
Tùy hạng mục, công trình có thể sử dụng cát cho:
- Xây tường.
- Trát tường.
- Bê tông.
- Cán nền.
- Một số công việc hoàn thiện.
Không nên gộp tất cả lượng cát thành một con số ngay từ đầu.
Nên chia thành:
Cát xây + cát trát + cát bê tông + cát cho các hạng mục khác.
Công thức tổng quát:
Lượng cát = Khối lượng vữa/bê tông × Định mức cát theo cấp phối
Cấp phối thực tế cần căn cứ vào yêu cầu kỹ thuật của từng hạng mục.
Cách tính vật tư xây nhà cấp 4
Đối với cách tính vật tư xây nhà cấp 4, có thể chia thành các nhóm sau:
| Hạng mục | Vật liệu cần dự toán |
|---|---|
| Móng | Xi măng, cát, đá, thép, bê tông |
| Nền | Cát, đá, xi măng |
| Cột | Thép, bê tông |
| Dầm | Thép, bê tông |
| Tường | Gạch, xi măng, cát |
| Trát | Xi măng, cát, lưới gia cường |
| Chống thấm | Vật liệu chống thấm, lưới thủy tinh |
| Ốp lát | Gạch, keo, dụng cụ |
| Chà ron | Keo chà ron |
| Vật tư phụ | Con kê, lưới, băng cản nước… |
Khi tính vật liệu xây dựng nhà cấp 4, cần xác định cả diện tích sàn và diện tích tường. Nếu chỉ lấy diện tích sàn để tính toàn bộ vật liệu thì kết quả thường không sát với thực tế.
Các vật tư nên chuẩn bị cùng vật liệu xây nhà
Sau khi hoàn thành phần xây, công trình còn cần nhiều vật tư phục vụ chống nứt, chống thấm, ốp lát và hoàn thiện.
Keo chà ron
Sau khi ốp lát, keo chà ron được sử dụng để hoàn thiện khe gạch, giúp đường ron bền đẹp và thuận tiện vệ sinh. Minh Phú Group đang cung cấp nhiều dòng keo chà ron Epoxy như Grano, Saveto, 7N7 và KGT.
Xem các sản phẩm: Keo chà ron gạch Minh Phú Group

Dụng cụ ốp lát gạch
Khi thi công gạch, có thể sử dụng ke chữ thập, ke cân bằng, nêm cân bằng, kìm siết ke, máy rung ốp lát và các dụng cụ hỗ trợ. Minh Phú Group hiện có nhiều sản phẩm phục vụ thi công ốp lát.
Xem các sản phẩm: Dụng cụ ốp lát gạch tại Minh Phú Group

Con kê bê tông
Con kê bê tông giúp kê và định vị cốt thép, tạo khoảng cách phù hợp giữa thép và cốp pha trong quá trình thi công. Minh Phú Group cung cấp nhiều loại như V1, V2, V3, H6, H7, H8, H9 và con kê đa năng.
Xem các sản phẩm: Con kê bê tông các loại

Lưới bao che công trình
Lưới bao che công trình được sử dụng tại công trường nhằm hỗ trợ che chắn khu vực thi công, hạn chế vật rơi và bụi phát tán ra xung quanh tùy theo yêu cầu công trình.
Xem các sản phẩm: Lưới bao che công trình
Lưới mắt cáo trát tường
Lưới mắt cáo trát tường được dùng để gia cường lớp vữa tại các vị trí dễ phát sinh nứt như khu vực tiếp giáp tường – cột, tường – dầm hoặc những vị trí cần tăng cường lớp trát.
Xem các sản phẩm: Lưới mắt cáo trát tường

Lưới thủy tinh chống thấm
Lưới thủy tinh là vật liệu gia cường dạng cuộn, có thể sử dụng cho các hệ chống thấm, trát tường và xử lý những vị trí có nguy cơ nứt.
Xem các sản phẩm: Lưới thủy tinh chống thấm, chống nứt

Băng cản nước
Với các công trình có tầng hầm, bể nước, hồ bơi hoặc kết cấu bê tông có mạch ngừng, băng cản nước Waterstop là vật tư cần được lựa chọn phù hợp với cấu tạo khe và yêu cầu chống thấm. Minh Phú Group hiện cung cấp các dòng Waterstop PVC như V150, V200, V250, O150, O200, O250 và O320.
Xem các sản phẩm: Băng cản nước Waterstop

Thanh trương nở
Thanh trương nở được sử dụng trong các giải pháp xử lý chống thấm mạch ngừng và các vị trí kết nối bê tông theo thiết kế của hệ thống chống thấm.
Xem các sản phẩm: Thanh trương nở

Những yếu tố ảnh hưởng đến cách tính vật liệu xây dựng
Không phải công trình nào cũng sử dụng cùng một lượng vật liệu. Một số yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính vật liệu xây dựng gồm:
Diện tích công trình
Diện tích càng lớn thì khối lượng vật liệu cần sử dụng càng cao.
Chiều cao công trình
Nhà nhiều tầng sẽ cần nhiều vật liệu hơn và có thêm các hạng mục kết cấu.
Chiều dày tường
Tường 110 và tường 220 có số lượng gạch và lượng vữa khác nhau.
Kích thước gạch
Kích thước viên gạch càng lớn thì số viên cần sử dụng trên cùng diện tích càng giảm.
Chiều dày mạch vữa
Mạch vữa ảnh hưởng đến số lượng gạch và lượng vữa cần sử dụng.
Thiết kế công trình
Nhà có nhiều cửa, ban công, góc cạnh hoặc chi tiết kiến trúc sẽ có cách bóc tách vật liệu khác nhau.
Điều kiện thi công
Vận chuyển, tập kết và thi công có thể phát sinh hao hụt vật liệu.
Những sai lầm thường gặp khi tính vật liệu xây dựng
Chỉ lấy diện tích sàn để tính
Diện tích sàn không thể phản ánh chính xác lượng gạch, cát, xi măng, thép và vật liệu hoàn thiện.
Không trừ cửa
Khi tính gạch xây nhà, cần trừ diện tích cửa đi, cửa sổ và các phần không xây.
Không phân loại tường
Tường 110, tường 220 và các loại tường khác có định mức vật liệu khác nhau.
Không tính hao hụt
Nếu chỉ mua đúng số lượng tính toán, công trình có thể thiếu vật liệu do vỡ, cắt hoặc hao hụt trong quá trình thi công.
Bỏ qua vật tư phụ
Các sản phẩm như con kê bê tông, lưới trát tường, lưới thủy tinh, băng cản nước, thanh trương nở và dụng cụ ốp lát cũng cần được dự toán nếu có sử dụng.
Cách tính vật liệu xây dựng chính xác hơn
Để tính vật liệu xây dựng sát với thực tế, có thể thực hiện theo quy trình:
Bước 1: Xác định bản vẽ và quy mô công trình.
Bước 2: Tính diện tích xây dựng.
Bước 3: Bóc tách diện tích từng loại tường.
Bước 4: Xác định loại và kích thước gạch.
Bước 5: Tính số lượng gạch.
Bước 6: Tính khối lượng vữa xây và vữa trát.
Bước 7: Tính xi măng và cát theo cấp phối.
Bước 8: Bóc tách bê tông và thép theo bản vẽ kết cấu.
Bước 9: Tính vật liệu chống thấm và lưới gia cường.
Bước 10: Tính vật tư ốp lát và hoàn thiện.
Bước 11: Cộng hao hụt phù hợp.
Bước 12: Tổng hợp thành bảng dự toán.
Cách này giúp kiểm soát từng nhóm vật liệu và hạn chế bỏ sót trong quá trình thi công.
Câu hỏi thường gặp về cách tính vật liệu xây dựng
Cách tính vật liệu xây dựng cho 1m2 như thế nào?
Cần xác định loại tường, kích thước gạch, số viên gạch/m², lượng vữa và cấp phối xi măng – cát tương ứng.
Cách tính gạch xây nhà cần những thông tin gì?
Cần biết diện tích tường, loại gạch, kích thước gạch, chiều dày tường và định mức số viên/m².
1m xây bao nhiêu gạch?
Nếu tính theo 1m² tường thì số lượng phụ thuộc vào loại gạch và chiều dày tường. Với gạch ống 8×8×18cm, có thể tham khảo khoảng 55 viên/m² cho tường 110 và khoảng 110 viên/m² cho tường 220.
Cách tính xi măng xây nhà như thế nào?
Cần xác định khối lượng vữa hoặc bê tông, sau đó áp dụng định mức xi măng theo mác vữa hoặc cấp phối tương ứng.
Cách tính vật liệu xây dựng nhà 2 tầng có giống nhà cấp 4 không?
Nguyên tắc cơ bản tương tự nhưng nhà 2 tầng có thêm nhiều hạng mục kết cấu như cột, dầm, sàn và cầu thang nên cần bóc tách chi tiết hơn.
Có cần tính vật tư phụ khi lập dự toán không?
Có. Nếu công trình sử dụng các sản phẩm như con kê bê tông, lưới trát tường, lưới thủy tinh, băng cản nước, thanh trương nở, dụng cụ ốp lát hoặc keo chà ron thì nên đưa vào bảng dự toán ngay từ đầu.
Kết luận
Cách tính vật liệu xây dựng cần dựa trên diện tích thực tế, loại vật liệu, kích thước công trình, kết cấu và phương pháp thi công. Việc bóc tách riêng gạch, xi măng, cát, đá, thép, vật liệu chống thấm và vật tư hoàn thiện giúp dự toán sát thực tế hơn, đồng thời hạn chế tình trạng thiếu hoặc dư vật liệu.
Bên cạnh các vật liệu chính, chủ đầu tư cũng nên dự toán những vật tư phụ như con kê bê tông, lưới trát tường, lưới thủy tinh, lưới bao che công trình, băng cản nước, thanh trương nở, dụng cụ ốp lát và keo chà ron.
Khách hàng có nhu cầu tìm mua vật tư xây dựng, chống thấm và hoàn thiện có thể tham khảo các sản phẩm của Minh Phú Group.

