Cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 là vấn đề nhiều người quan tâm khi mua gạch lát nền hoặc ốp tường. Hai lô gạch nhìn qua có thể khá giống nhau nhưng khi kiểm tra kỹ về kích thước, bề mặt, màu sắc, cạnh gạch và độ đồng đều giữa các viên sẽ dễ nhận thấy sự khác biệt hơn.
Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu để kết luận. Cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2 hay gạch ốp lát cũng cần dựa trên tiêu chuẩn phân loại của từng nhà sản xuất, thông tin trên bao bì và chất lượng thực tế của cả lô. Dưới đây là những cách kiểm tra đơn giản có thể áp dụng ngay khi chọn mua.
Gạch loại 1 và loại 2 là gì?
Trong cách gọi phổ biến trên thị trường, gạch loại 1 thường được hiểu là nhóm sản phẩm đáp ứng mức phân loại chất lượng cao hơn của nhà sản xuất đối với mã gạch đó. Các viên trong cùng lô thường được kiểm soát về kích thước, màu sắc và khuyết tật ngoại quan theo tiêu chí của hãng.
Gạch loại 2 có thể là sản phẩm được phân sang cấp chất lượng khác do xuất hiện những sai lệch hoặc khuyết tật vượt giới hạn áp dụng cho loại 1. Mức độ và tiêu chí cụ thể không hoàn toàn giống nhau giữa mọi thương hiệu.
Vì vậy, không nên mặc định rằng cứ có một vết nhỏ là gạch loại 2 hoặc gạch loại 2 luôn có một đặc điểm cố định. Khi mua số lượng lớn, thông tin phân loại từ nhà sản xuất và trên bao bì vẫn là cơ sở quan trọng.

7 cách phân biệt gạch loại 1 loại 2
Để phân biệt gạch loại 1 loại 2, nên lấy nhiều viên ngẫu nhiên trong cùng lô để kiểm tra thay vì chỉ xem một viên mẫu được trưng bày.
1. Kiểm tra thông tin trên thùng gạch
Đây là bước nên thực hiện đầu tiên.
Quan sát nhãn trên thùng để kiểm tra tên sản phẩm, mã sản phẩm, kích thước, lô sản xuất, màu hoặc shade, calibre và thông tin phân loại nếu nhà sản xuất có thể hiện.
Không nên dựa hoàn toàn vào cách người bán gọi “loại 1”, “loại 2” nếu trên bao bì hoặc tài liệu của nhà sản xuất thể hiện hệ phân loại khác.
Khi mua nhiều thùng cho cùng một khu vực, nên kiểm tra thông tin lô và các thông số liên quan để hạn chế chênh lệch không mong muốn khi lát.

2. So sánh kích thước nhiều viên gạch
Một cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 khá trực quan là đặt nhiều viên cùng mã cạnh nhau và kiểm tra độ đồng đều về kích thước.
Có thể dựng cạnh hoặc xếp chồng một số viên để quan sát. Nếu chiều dài, chiều rộng hoặc vị trí các cạnh có sự chênh lệch rõ giữa nhiều viên thì khi thi công có thể khó giữ đường ron đều.
Không nên chỉ dùng mắt ước lượng. Nếu cần kiểm tra kỹ, có thể sử dụng thước đo tại một số vị trí trên viên.
Đối với công đoạn lát gạch sau đó, nhóm ke cân bằng ốp lát có thể hỗ trợ kiểm soát độ chênh giữa các viên trong quá trình thi công, nhưng không thể khắc phục hoàn toàn một lô gạch có kích thước sai lệch lớn.

3. Quan sát màu sắc giữa các viên
Lấy một số viên từ nhiều thùng và đặt cạnh nhau dưới cùng điều kiện ánh sáng.
Nếu sản phẩm được thiết kế có màu đồng nhất nhưng các viên lại xuất hiện chênh lệch màu bất thường, cần kiểm tra lại mã màu, lô sản xuất và thông tin trên bao bì.
Tuy nhiên, cần lưu ý một số dòng gạch được thiết kế chủ động với nhiều sắc độ hoặc nhiều face khác nhau để tạo bề mặt tự nhiên. Trường hợp này, sự khác nhau giữa các viên không đồng nghĩa gạch là loại 2.
Vì vậy, cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 dựa vào màu chỉ có ý nghĩa khi đặt trong đúng thiết kế và thông số của sản phẩm.

4. Kiểm tra bề mặt gạch
Đưa viên gạch ra khu vực đủ sáng và quan sát bề mặt ở nhiều góc.
Một số dấu hiệu có thể kiểm tra gồm vết xước, chấm bất thường, lỗi men, vùng bề mặt không đồng đều, sứt cạnh hoặc khuyết tật ngoại quan khác.
Nên kiểm tra nhiều viên thay vì chọn một viên duy nhất. Một khuyết điểm nhỏ trên một viên chưa đủ để kết luận chất lượng của cả lô.
Đối với gạch có bề mặt vân đá, vân gỗ hoặc hiệu ứng trang trí, cũng cần phân biệt họa tiết chủ động của nhà sản xuất với lỗi thực tế.

5. Kiểm tra cạnh và góc viên gạch
Cạnh và bốn góc là những vị trí khá dễ quan sát khi tìm cách phân biệt gạch loại 1 loại 2.
Đặt một số viên cạnh nhau để kiểm tra:
- Góc có bị mẻ hay không.
- Cạnh có khuyết hoặc hư hỏng rõ không.
- Kích thước giữa các viên có đồng đều không.
- Hình dạng viên có sai lệch dễ nhận thấy không.
Cũng cần phân biệt lỗi sản xuất với hư hỏng phát sinh do vận chuyển, bốc xếp hoặc bảo quản. Một viên bị mẻ sau va đập không có nghĩa ban đầu nó được sản xuất dưới dạng gạch loại 2.

6. Kiểm tra độ phẳng của viên gạch
Có thể đặt viên gạch trên mặt phẳng phù hợp hoặc đặt hai viên đối chiếu để quan sát độ phẳng tương đối.
Nếu nhận thấy viên cong vênh rõ, nên kiểm tra thêm nhiều viên cùng thùng và các thùng khác trong lô.
Tuy nhiên, việc đánh giá chính xác độ cong vênh cần dựa trên giới hạn kỹ thuật áp dụng cho loại gạch cụ thể. Không nên kết luận rằng một viên phải phẳng tuyệt đối bằng mắt thường mới được xem là loại 1.
Khi thi công gạch khổ lớn, kiểm soát nền và cao độ cũng rất quan trọng. Các loại dụng cụ ốp lát có thể hỗ trợ quá trình đo, căn chỉnh và thi công, nhưng chất lượng viên gạch vẫn cần được kiểm tra ngay từ trước khi lát.

7. Mở ngẫu nhiên nhiều thùng để kiểm tra
Một cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 khá thực tế khi mua số lượng lớn là mở ngẫu nhiên nhiều thùng trong cùng lô để kiểm tra. Không nên chỉ xem một thùng mẫu đẹp rồi đánh giá chất lượng của toàn bộ số gạch còn lại.
Khi mở thùng, hãy lấy một số viên ở các vị trí khác nhau và đặt cạnh nhau. Quan sát kích thước, màu sắc, độ phẳng, bề mặt, cạnh và bốn góc. Nếu nhiều viên có kích thước tương đối đồng đều, bề mặt ổn định và không xuất hiện bất thường rõ rệt thì việc thi công sau đó cũng thuận lợi hơn.
Ngược lại, nếu phát hiện nhiều viên chênh kích thước, khác màu bất thường, cong vênh hoặc có lỗi bề mặt, cần kiểm tra lại thông tin trên bao bì và lô sản xuất.
Khi áp dụng cách phân biệt gạch loại 1 loại 2, việc kiểm tra nhiều thùng sẽ đáng tin cậy hơn so với chỉ dựa vào một viên hoặc một hộp được chọn sẵn. Nếu có dấu hiệu bất thường, nên xử lý trước khi lát diện rộng.
Cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2
Cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2 có một số điểm khác với gạch men hoặc gạch ốp lát. Với gạch xây, người mua nên quan sát đồng thời hình dạng, kích thước, cạnh góc, tình trạng nứt vỡ và mức độ đồng đều của nhiều viên.
Trước tiên, lấy một số viên trong cùng lô và đặt cạnh nhau. Những viên có kích thước chênh lệch rõ, méo, cong hoặc cạnh góc không đồng đều sẽ gây khó khăn hơn khi xây và kiểm soát mạch.
Tiếp theo, quan sát bề mặt để phát hiện các vết nứt, sứt vỡ hoặc khuyết tật dễ nhận thấy. Không nên chỉ chọn một viên có hình thức đẹp rồi xem đó là đại diện cho cả lô.
Một mẹo thường được nhắc đến trong cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2 là quan sát màu hoặc gõ nhẹ vào viên gạch. Tuy nhiên, đây chỉ nên là dấu hiệu tham khảo. Màu sắc và âm thanh còn phụ thuộc vào loại gạch, nguyên liệu, quá trình sản xuất và nhiều yếu tố khác.
Do đó, cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2 đáng tin cậy hơn là kết hợp kiểm tra thực tế với thông tin phân loại, tiêu chuẩn áp dụng và thông số do nhà sản xuất cung cấp.
Có thể phân biệt gạch loại 1 loại 2 bằng cách gõ vào viên gạch không?
Khi tìm hiểu cách phân biệt gạch loại 1 loại 2, nhiều người thường truyền nhau mẹo gõ nhẹ vào viên gạch và nghe âm thanh. Theo cách này, viên phát ra tiếng tương đối thanh thường được cho là tốt hơn, còn tiếng đục được cho là dấu hiệu của gạch chất lượng thấp.
Tuy nhiên, không nên dùng tiếng gõ làm căn cứ duy nhất để phân biệt gạch loại 1 loại 2. Âm thanh có thể thay đổi theo vật liệu, cấu tạo, kích thước, độ dày và cả cách cầm viên gạch khi kiểm tra.
Thay vì chỉ nghe tiếng gõ, nên kết hợp kiểm tra thông tin trên thùng, kích thước, độ phẳng, màu sắc, bề mặt, cạnh góc và mức độ đồng đều giữa nhiều viên. Đây là cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 thực tế hơn khi kiểm tra hàng trước khi mua hoặc trước khi thi công.
Gạch loại 2 có sử dụng được không?
Sau khi tìm hiểu cách phân biệt gạch loại 1 loại 2, nhiều người thường thắc mắc liệu gạch loại 2 có thể tiếp tục sử dụng hay không. Câu trả lời phụ thuộc vào mức độ sai lệch, đặc tính của sản phẩm và vị trí dự kiến thi công.
Nếu khác biệt chủ yếu nằm ở ngoại quan và sản phẩm vẫn đáp ứng yêu cầu cần thiết cho vị trí sử dụng, người mua có thể cân nhắc tùy nhu cầu. Tuy nhiên, nếu gạch cong vênh rõ, kích thước chênh lệch nhiều, cạnh góc sai lệch hoặc xuất hiện các vấn đề ảnh hưởng đến thi công thì cần thận trọng.
Đặc biệt, không nên hiểu rằng gạch loại 1 và loại 2 chỉ khác nhau về màu sắc. Việc phân loại có thể liên quan đến nhiều tiêu chí khác nhau tùy sản phẩm và nhà sản xuất.
Vì vậy, sau khi áp dụng các cách phân biệt gạch loại 1 loại 2, cần xem xét tình trạng thực tế của lô gạch thay vì lựa chọn chỉ dựa vào mức giá.
Gạch loại 1 có phải viên nào cũng giống hệt nhau?
Không. Đây là điểm rất dễ gây nhầm khi áp dụng cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 bằng mắt thường.
Một số dòng gạch vân đá, giả gỗ hoặc gạch trang trí được thiết kế với nhiều face khác nhau. Hoa văn, đường vân hoặc sắc độ giữa các viên có thể thay đổi nhằm tạo bề mặt tự nhiên sau khi lát.
Ví dụ, hai viên gạch giả đá cùng mã có thể có đường vân hoàn toàn khác nhau nhưng vẫn thuộc cùng một cấp sản phẩm. Vì vậy, thấy hoa văn khác nhau không có nghĩa một viên là loại 1 và viên còn lại là loại 2.
Muốn phân biệt gạch loại 1 loại 2 trong trường hợp này, cần kiểm tra thêm mã sản phẩm, lô, shade hoặc các thông tin phân loại được nhà sản xuất thể hiện, đồng thời quan sát kích thước, độ phẳng, cạnh góc và chất lượng bề mặt.
Trước khi lát diện rộng, có thể trải thử nhiều viên trên nền để vừa kiểm tra sự đồng đều vừa sắp xếp các face sao cho tổng thể tự nhiên hơn.
Những lỗi dễ gặp khi áp dụng cách phân biệt gạch loại 1 loại 2
Khi tự kiểm tra gạch, nhiều người chỉ dựa vào một dấu hiệu và dễ đưa ra kết luận chưa chính xác. Dưới đây là những lỗi nên tránh khi tìm cách phân biệt gạch loại 1 loại 2.
Chỉ nhìn một viên mẫu
Một viên có bề mặt đẹp chưa thể đại diện cho hàng chục hoặc hàng trăm thùng trong cùng đơn hàng.
Chỉ nhìn màu sắc để phân biệt
Gạch có màu hoặc hoa văn khác nhau chưa chắc thuộc hai cấp chất lượng khác nhau. Nhiều dòng gạch vân đá, giả gỗ được thiết kế với nhiều face và sắc độ nhằm tạo hiệu ứng tự nhiên.
Cho rằng viên bị mẻ chắc chắn là gạch loại 2
Gạch có thể bị va đập trong quá trình vận chuyển, bốc xếp hoặc bảo quản. Do đó, cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 không nên chỉ dựa vào một góc bị mẻ.

Cho rằng gạch loại 1 phải hoàn toàn không có sai số
Sản phẩm công nghiệp vẫn được đánh giá theo các giới hạn và tiêu chí kỹ thuật nhất định. “Loại 1” không nên được hiểu đơn giản là mọi viên phải giống nhau tuyệt đối ở mọi thông số.
Lát ngay mà không kiểm tra toàn bộ lô
Nếu có nhiều thùng khác lô hoặc khác mã màu, sự chênh lệch có thể chỉ được nhận thấy rõ sau khi đã lát thành mảng lớn.
Nên kiểm tra gạch trước khi lát như thế nào?
Trước khi thi công, nên tập kết gạch và kiểm tra thông tin trên các thùng. Sau đó mở ngẫu nhiên nhiều hộp để so sánh màu, kích thước, bề mặt và cạnh.
Với gạch có nhiều face, có thể trải thử một số viên trên nền để phân bố họa tiết trước khi lát. Cách này giúp hạn chế tình trạng nhiều viên có hoa văn tương tự tập trung tại cùng một khu vực.
Trong quá trình lát, nên kiểm tra liên tục cao độ và đường ron. Sau khi hoàn thiện phần gạch, có thể lựa chọn keo chà ron phù hợp với loại gạch và khu vực sử dụng để hoàn thiện các khe.

Kết luận
Cách phân biệt gạch loại 1 loại 2 đáng tin cậy hơn khi kết hợp nhiều yếu tố: thông tin trên bao bì, kích thước, màu sắc, bề mặt, cạnh góc, độ phẳng và sự đồng đều giữa nhiều viên. Không nên chỉ nhìn màu, nghe tiếng gõ hoặc kiểm tra một viên rồi kết luận chất lượng của cả lô.
Riêng cách phân biệt gạch xây loại 1 loại 2, cần chú ý thêm đặc tính kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng cho đúng loại gạch xây. Nếu mua số lượng lớn, nên xác nhận cấp chất lượng với nhà cung cấp và kiểm tra ngẫu nhiên hàng thực tế trước khi đưa vào thi công.
CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC
Địa chỉ:
Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh
(Ngay cổng Bãi Xe Liên Minh 2 – Khu dân cư Vĩnh Lộc, Phường Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh)Hotline: 0931.888.789 – 0931.543.789 – 0971.379.789
Email: minhphugroup.com@gmail.com
Website: minhphugroup.com
