Mạch Ngừng Bê Tông Là Gì? Vị Trí, Cách Xử Lý & Chống Thấm

 

Mạch ngừng bê tông là vị trí tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông được thực hiện ở những thời điểm khác nhau. Đây là chi tiết thường gặp trong thi công móng, dầm, sàn, cột, tường và các kết cấu bê tông cốt thép. Nếu bố trí không hợp lý hoặc xử lý bề mặt không đúng kỹ thuật, mạch ngừng có thể ảnh hưởng đến khả năng làm việc của kết cấu và tạo đường cho nước xâm nhập.

Việc xác định đúng mạch ngừng bê tông giúp nhà thầu tổ chức thi công thuận lợi, kiểm soát chất lượng liên kết giữa các đợt đổ và hạn chế nguy cơ thấm dột. Bài viết dưới đây sẽ giải thích mạch ngừng là gì, nguyên tắc bố trí mạch ngừng thi công, cách xử lý và những giải pháp chống thấm thường được áp dụng.

Mạch ngừng bê tông là gì?

Mạch ngừng bê tông là bề mặt tiếp giáp hình thành khi quá trình đổ bê tông được tạm dừng và tiếp tục bằng một đợt đổ mới sau khi lớp bê tông trước đã bắt đầu hoặc hoàn thành quá trình đông kết.

Trong xây dựng, mạch ngừng còn được gọi là mạch ngừng thi công hoặc mạch nối thi công bê tông.

Mạch ngừng có thể được bố trí chủ động theo biện pháp thi công hoặc phát sinh do quá trình đổ bê tông bị gián đoạn. Tuy nhiên, việc bố trí chủ động theo thiết kế và biện pháp thi công được phê duyệt sẽ giúp kiểm soát chất lượng tốt hơn.

Ví dụ, khi thi công một sàn bê tông có diện tích lớn, nhà thầu có thể chia thành nhiều phân đoạn đổ. Vị trí tiếp giáp giữa hai phân đoạn chính là mạch ngừng bê tông.

Mạch ngừng thi công là gì?

Mạch ngừng thi công là vị trí được xác định để tạm dừng công tác đổ bê tông, sau đó tiếp tục thi công khi đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết.

Không phải mọi mạch ngừng đều là lỗi thi công. Trong nhiều công trình, mạch ngừng được bố trí có chủ đích để phù hợp với tiến độ, khả năng cung cấp bê tông, nhân lực, thiết bị và trình tự xây dựng.

Điều quan trọng là vị trí mạch ngừng phải được xem xét theo yêu cầu kết cấu, đồng thời có biện pháp xử lý bề mặt và chống thấm phù hợp.

Vì sao cần bố trí mạch ngừng bê tông?

Trong điều kiện lý tưởng, một cấu kiện bê tông có thể được đổ liên tục theo phương án thiết kế. Tuy nhiên, thực tế thi công không phải lúc nào cũng cho phép hoàn thành toàn bộ khối lượng trong một lần.

Một số nguyên nhân cần bố trí mạch ngừng gồm:

• Khối lượng bê tông lớn, phải chia thành nhiều đợt thi công.
• Diện tích sàn hoặc chiều dài kết cấu vượt khả năng tổ chức đổ liên tục.
• Cần phân chia khu vực thi công theo tiến độ.
• Công trình có nhiều giai đoạn xây dựng khác nhau.
• Yêu cầu phối hợp giữa thi công cốt thép, cốp pha và đổ bê tông.
• Cần bố trí điểm dừng phù hợp với biện pháp thi công đã được phê duyệt.

Mạch ngừng giúp quá trình thi công linh hoạt hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra bề mặt tiếp giáp cần được kiểm soát.

Nếu lớp bê tông cũ không được chuẩn bị đúng cách, khả năng liên kết với bê tông mới có thể bị ảnh hưởng. Đối với các kết cấu tiếp xúc với nước, vị trí này còn có nguy cơ trở thành đường thấm.

Phân biệt mạch ngừng bê tông và khe co giãn

Mạch ngừng bê tông và khe co giãn đều xuất hiện tại các vị trí tiếp giáp trong công trình, nhưng mục đích sử dụng khác nhau.

Tiêu chí	Mạch ngừng bê tông	Khe co giãn
Bản chất	Bề mặt tiếp giáp giữa các đợt đổ bê tông	Khe được thiết kế để cho phép chuyển vị
Mục đích	Phục vụ tổ chức thi công	Hạn chế tác động do chuyển vị, nhiệt độ hoặc biến dạng
Yêu cầu liên kết	Thường cần bảo đảm khả năng truyền lực theo thiết kế	Có thể cần cho phép chuyển động tương đối
Chống thấm	Xử lý bề mặt, băng cản nước hoặc thanh trương nở	Sử dụng hệ vật liệu phù hợp với khe chuyển vị
Vị trí	Móng, dầm, sàn, tường bê tông	Các vị trí được chỉ định trong thiết kế

Không nên nhầm lẫn hai loại khe này vì giải pháp xử lý có thể khác nhau đáng kể.

Đặc biệt, vật liệu dùng cho mạch ngừng không chuyển vị không mặc nhiên phù hợp với khe co giãn có chuyển động.

Nguyên tắc bố trí mạch ngừng bê tông đúng kỹ thuật

Việc bố trí mạch ngừng bê tông cần được xác định từ giai đoạn lập biện pháp thi công, thay vì tùy ý dừng đổ bê tông tại công trường.

Ưu tiên vị trí có nội lực phù hợp

Mạch ngừng nên được bố trí tại vị trí mà ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của kết cấu được kiểm soát theo thiết kế.

Đối với dầm và sàn, cần xem xét biểu đồ nội lực, điều kiện liên kết, tải trọng và sơ đồ làm việc của cấu kiện.

Không thể áp dụng một vị trí mạch ngừng cố định cho mọi loại dầm, sàn hoặc móng.

Bảo đảm khả năng liên kết giữa hai đợt đổ

Bề mặt bê tông cũ cần được xử lý để bê tông mới có thể liên kết tốt.

Các công việc thường bao gồm loại bỏ lớp bê tông yếu, vệ sinh bề mặt và chuẩn bị điều kiện tiếp xúc theo yêu cầu kỹ thuật.

Nếu bề mặt còn bụi bẩn, dầu mỡ hoặc lớp hồ xi măng yếu, chất lượng mạch nối có thể bị ảnh hưởng.

Hạn chế bố trí tại khu vực khó thi công

Những vị trí có mật độ cốt thép dày, không gian chật hẹp hoặc khó tiếp cận để đầm bê tông cần được xem xét kỹ.

Việc lựa chọn vị trí mạch ngừng phải tạo điều kiện thuận lợi cho công tác vệ sinh, lắp đặt vật liệu chống thấm và đổ bê tông đợt tiếp theo.

Bố trí giải pháp chống thấm khi cần thiết

Đối với tầng hầm, bể nước, tường ngầm hoặc các kết cấu có yêu cầu kín nước, mạch ngừng cần được xem xét như một chi tiết chống thấm quan trọng.

Một trong những giải pháp có thể sử dụng là thanh trương nở chống thấm, được bố trí tại mạch ngừng theo thiết kế để hỗ trợ ngăn nước xâm nhập qua đường tiếp giáp.

Vị trí mạch ngừng bê tông trong từng kết cấu

Tùy theo loại cấu kiện, mạch ngừng bê tông có yêu cầu bố trí và xử lý khác nhau.

Mạch ngừng bê tông dầm

Mạch ngừng bê tông dầm là vị trí tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông trong cùng hệ dầm hoặc giữa các phân đoạn thi công liên quan.

Khi xác định vị trí mạch ngừng dầm, kỹ sư cần xem xét khả năng truyền lực, đặc biệt là lực cắt và mô men uốn.

Đối với hệ dầm liên tục, dầm công xôn hoặc dầm chịu tải trọng đặc biệt, không nên áp dụng máy móc các quy tắc bố trí thường gặp ở dầm đơn giản.

Mạch ngừng cần được thể hiện trong bản vẽ hoặc biện pháp thi công được chấp thuận.

Mạch ngừng bê tông sàn

Mạch ngừng bê tông sàn thường xuất hiện khi diện tích sàn lớn hoặc quá trình đổ bê tông được chia thành nhiều phân đoạn.

Đối với mạch ngừng sàn bê tông, cần lưu ý:

• Xác định đường mạch ngừng theo sơ đồ kết cấu.
• Không tùy tiện dừng đổ tại khu vực có yêu cầu chịu lực đặc biệt.
• Bố trí cốp pha chặn phù hợp.
• Bảo đảm bề mặt mạch ngừng có thể được vệ sinh và xử lý.
• Kiểm soát công tác đầm bê tông tại vị trí tiếp giáp.
• Xem xét giải pháp chống thấm đối với sàn có yêu cầu kín nước.

Đặc biệt, mạch ngừng thi công sàn tầng hầm hoặc sàn có nguy cơ tiếp xúc với nước cần được xử lý kỹ hơn so với các khu vực khô ráo thông thường.

Mạch ngừng bê tông dầm móng

Mạch ngừng bê tông dầm móng là vị trí cần được kiểm soát vì hệ móng có nhiệm vụ truyền tải trọng công trình xuống nền đất.

Khi thi công dầm móng, vị trí mạch ngừng phải phù hợp với thiết kế kết cấu và biện pháp thi công.

Ngoài khả năng chịu lực, cần xem xét điều kiện tiếp xúc với độ ẩm đất và nước ngầm.

Nếu mạch ngừng nằm trong khu vực có nguy cơ thấm, nhà thầu cần áp dụng giải pháp chống thấm theo chỉ dẫn kỹ thuật.

Mạch ngừng bê tông cột

Mạch ngừng cột thường liên quan đến trình tự thi công giữa cột, dầm và sàn.

Việc xác định cao độ dừng đổ cần căn cứ vào cấu tạo nút liên kết và yêu cầu thiết kế.

Trước khi tiếp tục đổ bê tông, bề mặt mạch ngừng phải được kiểm tra và xử lý phù hợp nhằm hạn chế các khuyết tật tại vị trí tiếp giáp.

Mạch ngừng tường bê tông và tầng hầm

Tường bê tông tầng hầm, tường chắn đất và tường bể nước thường có yêu cầu chống thấm cao.

Mạch ngừng có thể xuất hiện tại vị trí tiếp giáp giữa sàn đáy và tường, hoặc giữa các đợt đổ tường.

Đây là những vị trí cần đặc biệt chú ý đến hệ chống thấm vì nước có thể xâm nhập từ phía ngoài kết cấu.

Tùy thiết kế, nhà thầu có thể sử dụng băng cản nước, thanh trương nở hoặc giải pháp kết hợp phù hợp.

Cách xử lý mạch ngừng bê tông trước khi đổ tiếp

Xử lý mạch ngừng bê tông đúng kỹ thuật là công đoạn quan trọng để hạn chế hiện tượng liên kết kém giữa bê tông cũ và bê tông mới.

Dưới đây là quy trình cơ bản thường được áp dụng, cần điều chỉnh theo hồ sơ thiết kế và yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Bước 1: Kiểm tra bề mặt mạch ngừng

Trước khi thi công đợt bê tông tiếp theo, cần kiểm tra toàn bộ bề mặt tiếp giáp.

Các vị trí có bê tông yếu, rỗ hoặc bong tróc phải được đánh giá và xử lý.

Không nên tiếp tục đổ bê tông khi bề mặt chưa đáp ứng yêu cầu.

Bước 2: Loại bỏ lớp bê tông yếu

Lớp hồ xi măng yếu và các phần bê tông không chắc chắn trên bề mặt cần được loại bỏ bằng phương pháp phù hợp.

Mục đích là tạo bề mặt tiếp xúc đủ chắc để hình thành liên kết với lớp bê tông mới.

Trong quá trình xử lý phải tránh làm hư hỏng cốt thép hoặc kết cấu bê tông hiện hữu.

Bước 3: Vệ sinh mạch ngừng

Làm sạch bụi bẩn, mảnh vụn bê tông, dầu mỡ và tạp chất.

Có thể sử dụng nước, khí nén hoặc dụng cụ vệ sinh phù hợp với điều kiện công trường.

Bề mặt phải được chuẩn bị theo yêu cầu của biện pháp thi công và vật liệu sử dụng.

Bước 4: Chuẩn bị điều kiện bề mặt

Đối với mạch ngừng thông thường, có thể cần làm ẩm bề mặt bê tông cũ trước khi đổ mới, tránh tình trạng bê tông cũ hút nước quá nhanh từ hỗn hợp bê tông mới.

Tuy nhiên, yêu cầu về độ ẩm phải phù hợp với vật liệu liên kết và vật liệu chống thấm sử dụng tại vị trí đó.

Không để nước đọng gây ảnh hưởng đến chất lượng bê tông hoặc lớp vật liệu chống thấm.

Bước 5: Lắp đặt vật liệu chống thấm

Đối với mạch ngừng có yêu cầu kín nước, cần lắp đặt vật liệu chống thấm theo đúng vị trí thiết kế.

Nếu sử dụng thanh trương nở, phải bảo đảm thanh được cố định chắc chắn, các đoạn nối liên tục và có lớp bê tông bao phủ phù hợp.

Một lựa chọn có thể tham khảo là thanh trương nở Hyperstop DB2010 kích thước 20 × 10mm, sử dụng tại các vị trí mạch ngừng phù hợp với quy cách được thiết kế.

Bước 6: Đổ và đầm bê tông đợt tiếp theo

Sau khi hoàn thành xử lý bề mặt và kiểm tra vật liệu chống thấm, tiến hành đổ bê tông theo biện pháp thi công.

Cần đầm chặt bê tông tại vị trí mạch ngừng, hạn chế rỗ tổ ong và tránh làm xê dịch các vật liệu đã lắp đặt.

Sau khi đổ xong, thực hiện bảo dưỡng bê tông theo yêu cầu kỹ thuật.

Chống thấm mạch ngừng bê tông bằng những phương pháp nào?

Chống thấm mạch ngừng là yêu cầu quan trọng đối với các công trình tầng hầm, bể nước, hồ bơi, hố thang máy và kết cấu ngầm.

Do mạch ngừng là vị trí tiếp giáp giữa hai đợt bê tông, nước có thể thâm nhập nếu bề mặt liên kết không tốt hoặc hệ chống thấm không được bố trí phù hợp.

Sử dụng thanh trương nở chống thấm

Thanh trương nở là vật liệu được thiết kế để tăng thể tích khi tiếp xúc với nước.

Khi được đặt đúng vị trí trong mạch ngừng và được bê tông bao kín, vật liệu trương nở có thể hỗ trợ lấp kín các khe hở nhỏ, hạn chế nước đi qua đường tiếp giáp.

Ưu điểm của phương pháp này là vật liệu có dạng thanh hoặc cuộn, thuận tiện trong quá trình bố trí và cố định tại công trường.

Tuy nhiên, thanh trương nở cần được bảo vệ khỏi tiếp xúc với nước quá sớm và phải đáp ứng yêu cầu về lớp bê tông bao phủ.

Sử dụng băng cản nước

Băng cản nước (Waterstop) là vật liệu chống thấm được bố trí tại các vị trí mạch ngừng bê tông nhằm hạn chế nước xâm nhập qua khe tiếp giáp giữa hai đợt đổ. Sản phẩm thường được sử dụng trong thi công tầng hầm, móng, tường bê tông, bể nước và các kết cấu ngầm.

Tùy theo yêu cầu kỹ thuật, nhà thầu có thể lựa chọn băng cản nước dạng V cho mạch ngừng ít hoặc không có chuyển vị, hoặc dạng O có cấu tạo phù hợp với một số loại khe chuyển vị theo thiết kế.

Khi thi công, băng cản nước cần được bố trí đúng vị trí, cố định chắc chắn và xử lý mối nối đúng kỹ thuật để bảo đảm khả năng chống thấm.

Lưu ý khi hàn nối băng cản nước

Trong quá trình thi công chống thấm mạch ngừng bê tông, các đoạn băng cản nước PVC cần được nối kín và liên tục theo đúng yêu cầu kỹ thuật. Nếu mối nối không đạt chất lượng, nước có thể xâm nhập qua vị trí tiếp giáp, làm giảm hiệu quả chống thấm của toàn bộ hệ thống.

Để thực hiện công đoạn này, nhà thầu có thể sử dụng dao hàn băng cản nước chuyên dụng nhằm gia nhiệt và nối các đầu băng PVC. Khi thi công, cần kiểm soát nhiệt độ, thời gian gia nhiệt và độ đồng đều của mối hàn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh làm cháy hoặc biến dạng vật liệu.

Sử dụng hệ vật liệu chống thấm bổ sung

Một số công trình còn sử dụng hệ chống thấm bề mặt, vật liệu kết tinh hoặc các giải pháp bổ sung tại vị trí mạch ngừng.

Việc lựa chọn phụ thuộc vào điều kiện thi công, khả năng tiếp cận, áp lực nước và yêu cầu của hồ sơ thiết kế.

Không nên mặc định một lớp chống thấm phủ bên ngoài có thể thay thế toàn bộ giải pháp chống thấm tại mạch ngừng.

Thanh trương nở Hyperstop DB2010, DB2015 và DB2519 có gì khác nhau?

Đối với các công trình sử dụng thanh trương nở để chống thấm mạch ngừng bê tông, lựa chọn đúng quy cách là yếu tố quan trọng.

Minh Phú Group cung cấp ba dòng thanh trương nở Hyperstop với kích thước và chiều dài khác nhau.

Sản phẩm	Kích thước	Chiều dài/cuộn
Hyperstop DB2010	20 × 10mm	7,5m
Hyperstop DB2015	20 × 15mm	5m
Hyperstop DB2519	25 × 19mm	5m

Thanh trương nở Hyperstop DB2015

Hyperstop DB2015 có kích thước 20 × 15mm, chiều dài 5m/cuộn.

Sản phẩm được sử dụng cho các vị trí mạch ngừng bê tông có yêu cầu sử dụng thanh trương nở với tiết diện tương ứng.

Khách hàng có thể tham khảo thanh trương nở Hyperstop DB2015 để xem thông tin sản phẩm và lựa chọn quy cách phù hợp.

Thanh trương nở Hyperstop DB2519

Hyperstop DB2519 có kích thước 25 × 19mm, chiều dài 5m/cuộn.

Đây là quy cách có tiết diện lớn nhất trong ba dòng sản phẩm được đề cập.

Sản phẩm có thể được lựa chọn cho những vị trí mạch ngừng mà thiết kế yêu cầu sử dụng thanh trương nở kích thước lớn hơn.

Không nên tự động thay thế DB2010 hoặc DB2015 bằng DB2519 nếu chưa xem xét chiều dày kết cấu và lớp bê tông bao phủ.

Những lỗi thường gặp khi xử lý mạch ngừng bê tông

Mặc dù mạch ngừng là chi tiết quen thuộc, quá trình thi công vẫn có thể phát sinh sai sót nếu không được kiểm soát.

Bố trí mạch ngừng không đúng vị trí

Dừng đổ bê tông tùy tiện có thể tạo ra mạch ngừng tại khu vực không phù hợp với yêu cầu chịu lực.

Đặc biệt, các cấu kiện dầm, sàn và móng cần được xem xét theo hồ sơ thiết kế.

Không làm sạch bề mặt bê tông cũ

Bụi bẩn, lớp hồ xi măng yếu hoặc bê tông bong tróc có thể làm giảm chất lượng liên kết giữa hai đợt đổ.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến vị trí mạch ngừng dễ phát sinh khuyết tật.

Đầm bê tông không đạt yêu cầu

Nếu bê tông mới không được đầm chặt tại vị trí tiếp giáp, có thể xuất hiện lỗ rỗng hoặc tổ ong.

Những khuyết tật này làm tăng nguy cơ nước thấm qua mạch ngừng.

Lắp đặt vật liệu chống thấm sai vị trí

Thanh trương nở hoặc băng cản nước bị xê dịch trong quá trình đổ bê tông có thể làm giảm hiệu quả chống thấm.

Vì vậy, cần kiểm tra vị trí và phương pháp cố định trước khi thi công.

Để thanh trương nở tiếp xúc nước quá sớm

Thanh trương nở có thể tăng thể tích khi gặp nước. Nếu vật liệu bị ngâm nước hoặc trương nở đáng kể trước khi được bao kín trong bê tông, cần đánh giá lại tình trạng trước khi tiếp tục thi công.

Với những vị trí cần sử dụng quy cách lớn hơn, có thể tham khảo thanh trương nở Hyperstop DB2519 và đối chiếu yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Minh Phú Group – Cung Cấp Vật Liệu Chống Thấm Mạch Ngừng Bê Tông

Mạch ngừng bê tông là chi tiết cần được kiểm soát từ khâu thiết kế, bố trí vị trí đến xử lý bề mặt và chống thấm. Việc thi công đúng kỹ thuật giúp hạn chế khuyết tật tại vị trí tiếp giáp giữa các đợt đổ bê tông, đồng thời góp phần nâng cao khả năng kín nước cho kết cấu.

Minh Phú Group cung cấp các dòng thanh trương nở Hyperstop DB2010, DB2015 và DB2519 phục vụ thi công chống thấm mạch ngừng tại tầng hầm, móng, bể nước và nhiều hạng mục bê tông khác.

Khách hàng, nhà thầu và đơn vị thi công có thể liên hệ Minh Phú Group để được tư vấn lựa chọn quy cách, nhận báo giá theo số lượng và hỗ trợ đặt hàng.

Liên hệ Minh Phú Group để được tư vấn

Nếu bạn đang tìm kiếm cửa hàng vật tư chống thấm phục vụ thi công công trình, Minh Phú Group cung cấp đa dạng sản phẩm như keo chà ron chít mạch, băng cản nước, thanh trương nở chống thấm, con kê bê tông và các loại vật tư xây dựng khác. Khách hàng có thể liên hệ để được tư vấn quy cách, lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng hạng mục và nhận báo giá theo nhu cầu thực tế.

CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP

• Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Tân, TP.HCM
• Hotline: 0931.888.789 – 0931.543.789 – 0971.379.789

Liên hệ Minh Phú Group để được hỗ trợ thông tin sản phẩm, tư vấn phương án sử dụng và báo giá vật tư phù hợp với yêu cầu thi công của công trình.