Tin tức
Chống Thấm Bể Nước Ngầm Đúng Kỹ Thuật, Hạn Chế Rò Rỉ
Th9
Một quy trình chống thấm bể nước ngầm phù hợp không chỉ đơn giản là quét một lớp sơn lên bề mặt. Tùy tình trạng công trình, hệ chống thấm có thể cần kết hợp băng cản nước, thanh trương nở, vật liệu phủ chống thấm và giải pháp xử lý vết nứt. Nếu bể đã bị rò, cần xác định đúng đường nước trước khi lựa chọn phương pháp sửa chữa.
Bài viết dưới đây sẽ làm rõ cách chống thấm bể nước ngầm, vật liệu nên sử dụng và cách xử lý khi bể xuất hiện tình trạng nứt, thấm hoặc rò nước.
Vì sao bể nước ngầm dễ bị thấm?
Bể nước ngầm thường được xây dựng bằng bê tông cốt thép và nằm dưới mặt đất. Vì vậy, kết cấu có thể chịu tác động của nước từ cả hai phía tùy điều kiện công trình.
Ở phía trong, bể thường xuyên chứa nước. Ở phía ngoài, kết cấu có thể tiếp xúc với đất ẩm hoặc nước ngầm. Chỉ cần xuất hiện đường dẫn qua vết nứt, mạch ngừng, cổ ống hoặc vị trí bê tông không đặc chắc, nước có thể xâm nhập qua kết cấu.
Một số vị trí thường cần chú ý khi chống thấm bể nước ngầm gồm mạch tiếp giáp giữa đáy và thành bể, các đợt đổ bê tông khác nhau, vị trí đường ống xuyên thành, góc bể và những khu vực bê tông xuất hiện vết nứt.
Đó cũng là lý do việc chống thấm nên được thực hiện đồng bộ từ giai đoạn thi công thay vì chờ đến khi bể nước ngầm bị thấm mới xử lý.
Chống thấm bể nước ngầm từ giai đoạn thi công mới
Với bể xây mới, xử lý các vị trí có nguy cơ rò nước ngay trong quá trình thi công thường chủ động hơn so với sửa chữa sau này.
Bên cạnh chất lượng bê tông và quá trình thi công kết cấu, mạch ngừng là một trong những khu vực quan trọng cần kiểm soát. Bể nước ngầm khó có thể luôn được đổ bê tông toàn bộ trong một lần, do đó giữa các đợt thi công có thể hình thành mạch ngừng.
Tùy thiết kế, có thể bố trí băng cản nước tại các mạch phù hợp nhằm kéo dài đường truyền của nước và hỗ trợ hạn chế nước đi xuyên qua vị trí tiếp giáp.
Băng cản nước cần được định vị đúng trước khi đổ bê tông. Nếu bị lệch, gập, xoắn hoặc dịch chuyển trong quá trình đổ và đầm bê tông, khả năng làm việc của hệ thống có thể bị ảnh hưởng.
Các vị trí cần chống thấm bể nước ngầm kỹ nhất
Mạch ngừng bê tông
Mạch ngừng là vị trí giữa hai đợt đổ bê tông và thường được đặc biệt quan tâm trong chống thấm bể ngầm.
Ví dụ, đáy bể có thể được thi công trước rồi mới tiếp tục đổ thành bể. Khu vực tiếp giáp này cần được xử lý theo thiết kế để hạn chế hình thành đường nước xuyên qua.
Vị trí đáy tiếp giáp với thành bể
Đây là khu vực vừa có sự thay đổi phương của kết cấu vừa có thể trùng với mạch thi công. Nếu xử lý không tốt, nước có thể xuất hiện tại đường tiếp giáp.
Cổ ống xuyên thành bể
Đường cấp, thoát hoặc các hệ thống kỹ thuật có thể phải xuyên qua thành bê tông. Vùng tiếp giáp giữa ống và bê tông cần được xử lý phù hợp vì đây là một vị trí có nguy cơ phát sinh rò rỉ.
Vết nứt bê tông
Khi bể nước ngầm bị thấm qua vết nứt, cần đánh giá đặc điểm của vết nứt và xác định đường nước trước khi lựa chọn vật liệu xử lý. Không nên chỉ phủ kín bề mặt mà bỏ qua nguyên nhân phía dưới.
Vật liệu chống thấm bể nước ngầm gồm những loại nào?
Không có một loại vật liệu chống thấm bể nước ngầm duy nhất giải quyết tất cả vị trí của bể.
Một hệ thống có thể sử dụng nhiều nhóm vật liệu khác nhau. Băng cản nước hoặc vật liệu trương nở thường liên quan đến mạch ngừng và khe tiếp giáp. Vật liệu chống thấm dạng phủ được sử dụng trên những bề mặt phù hợp. Vết nứt và cổ ống lại có thể cần phương án xử lý riêng.
Vì vậy, khi lựa chọn keo chống thấm bể nước ngầm, sơn phủ hoặc các vật liệu khác, cần xem xét khả năng chịu điều kiện ngâm nước, độ bám dính, điều kiện bề mặt và phạm vi sử dụng mà nhà sản xuất quy định.
Chống thấm mạch ngừng bằng thanh trương nở
Ngoài Waterstop, một giải pháp đáng chú ý trong chống thấm bể nước ngầm là sử dụng vật liệu trương nở tại những mạch thi công phù hợp.
Thanh trương nở chống thấm được bố trí tại vị trí theo yêu cầu của hệ thống. Khi tiếp xúc với nước, vật liệu có khả năng tăng thể tích, qua đó hỗ trợ làm kín khu vực mạch và hạn chế đường nước đi qua.
Việc lắp đặt phải đúng vị trí và tuân theo yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm. Không nên xem thanh trương nở như một loại keo có thể tùy ý đặt vào bất kỳ vị trí nào đang bị thấm.
Trong một số thiết kế, Waterstop và vật liệu trương nở có thể thuộc các giải pháp xử lý mạch khác nhau hoặc được thiết kế phối hợp. Cách bố trí cụ thể phải căn cứ vào hệ chống thấm và yêu cầu kỹ thuật của công trình.
Quy trình chống thấm bể nước ngầm
Bước 1: Kiểm tra toàn bộ kết cấu bể
Trước khi xử lý chống thấm bể nước ngầm, cần kiểm tra đáy, thành, góc bể, mạch ngừng, cổ ống và những khu vực có dấu hiệu nứt hoặc rỗ bê tông.
Nếu bể đã sử dụng, nên xác định vị trí nước xuất hiện thay vì xử lý toàn bộ bề mặt một cách cảm tính.
Bước 2: Chuẩn bị bề mặt
Bề mặt cần được làm sạch theo yêu cầu của hệ vật liệu. Bụi, dầu mỡ, lớp vật liệu bong yếu và các thành phần có thể ảnh hưởng đến khả năng bám dính cần được loại bỏ.
Các khu vực bê tông rỗ hoặc khuyết tật cũng cần được xử lý phù hợp trước khi phủ lớp chống thấm.
Bước 3: Xử lý mạch ngừng và vị trí tiếp giáp
Đối với công trình xây mới, Waterstop hoặc thanh trương nở phải được bố trí trước hoặc trong quá trình thi công theo đúng hệ thiết kế.
Khi sử dụng băng PVC cần nối các đoạn Waterstop đúng kỹ thuật để duy trì tính liên tục của tuyến cản nước. Với các mối nối cần hàn nhiệt theo yêu cầu của loại băng, dao hàn băng cản nước là dụng cụ chuyên dụng phục vụ công đoạn nối băng.
Mối nối không nên trở thành điểm gián đoạn trong toàn bộ hệ cản nước.
Bước 4: Xử lý vết nứt và khuyết tật
Nếu phát hiện nứt, cần đánh giá trước khi tiếp tục quy trình chống thấm bể nước ngầm.
Vết nứt khô, nứt đang rò nước hoặc nứt có chuyển vị không nên mặc định xử lý giống nhau. Tùy tình trạng có thể cần mở rãnh, trám sửa, bơm vật liệu chuyên dụng hoặc áp dụng giải pháp kỹ thuật khác.
Bước 5: Thi công lớp chống thấm bề mặt
Sau khi các vị trí cục bộ được xử lý, mới tiến hành hệ chống thấm bề mặt nếu thiết kế yêu cầu.
Vật liệu phải phù hợp với bê tông và môi trường làm việc của bể. Cần tuân thủ định mức, số lớp, thời gian chờ và điều kiện dưỡng hộ do nhà sản xuất quy định.
Bước 6: Kiểm tra và thử nước
Sau khi hệ chống thấm đạt điều kiện theo yêu cầu kỹ thuật, cần kiểm tra trước khi đưa bể vào sử dụng.
Việc thử nước giúp phát hiện các vị trí còn rò rỉ tại mạch ngừng, thành bể, đáy bể, cổ ống hoặc những khu vực vừa sửa chữa.
Nếu phát hiện bất thường, nên xác định chính xác vị trí trước khi tiếp tục hoàn thiện hoặc che phủ kết cấu.
Cách xử lý bể nước ngầm bị nứt
Xử lý bể nước ngầm bị nứt cần bắt đầu bằng việc xác định đặc điểm của vết nứt. Không phải mọi vết nứt bê tông đều có cùng nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng.
Nếu vết nứt đang có nước đi qua, chỉ quét một lớp chống thấm bên ngoài có thể không xử lý được đường nước nằm sâu trong kết cấu.
Đối với cách xử lý bể nước ngầm bị nứt, cần xác định vết nứt có ổn định hay tiếp tục chuyển động, chiều rộng và chiều sâu tương đối, đồng thời kiểm tra nước xuất hiện từ phía nào.
Sau đó mới lựa chọn phương án trám sửa, bơm vật liệu hoặc xử lý bề mặt phù hợp.
Tại một số khu vực sửa chữa cần gia cường lớp phủ theo hệ vật liệu được thiết kế, lưới thủy tinh chống thấm có thể được sử dụng khi hệ sản phẩm và hướng dẫn thi công yêu cầu. Lưới không có chức năng tự bịt một vết nứt kết cấu và không nên dùng thay thế cho việc xử lý nguyên nhân nứt.
Cách xử lý bể nước ngầm bị thấm
Khi bể nước ngầm bị thấm, trước tiên cần xác định vị trí nước xuất hiện.
Nếu thấm tập trung dọc theo một đường ngang hoặc đường tiếp giáp giữa hai đợt bê tông, cần kiểm tra mạch ngừng. Nếu nước xuất hiện quanh đường ống, cần tập trung kiểm tra khu vực cổ ống. Nếu nước xuất hiện theo một đường nhỏ trên thành hoặc đáy, cần kiểm tra khả năng có vết nứt.
Cách xử lý bể nước ngầm bị thấm hiệu quả không nên bắt đầu bằng việc phủ vật liệu lên toàn bộ bể mà chưa tìm đường nước.
Sau khi xác định nguyên nhân, xử lý cục bộ các vị trí lỗi trước rồi mới khôi phục hoặc bổ sung hệ chống thấm bề mặt nếu cần.
Xử lý bể nước ngầm bị rò tại mạch ngừng
Xử lý bể nước ngầm bị rò tại mạch ngừng thường phức tạp hơn việc chống thấm ngay từ lúc thi công mới.
Với công trình mới, Waterstop được đặt trong kết cấu trước khi bê tông hoàn thiện. Nhưng khi bể đã xây xong và nước đang đi qua mạch, không thể đơn giản cắt bể rồi đưa một đoạn băng cản nước mới vào theo cách thi công ban đầu.
Lúc này cần khảo sát đường rò và lựa chọn phương pháp sửa chữa phù hợp với hiện trạng. Có thể phải sử dụng vật liệu bơm, trám hoặc một hệ xử lý mạch chuyên dụng tùy điều kiện.
Đây cũng là lý do chống thấm bể nước ngầm từ giai đoạn thi công kết cấu có vai trò rất quan trọng.
Sơn chống thấm bể nước ngầm có hiệu quả không?
Sơn chống thấm bể nước ngầm có thể là một thành phần của hệ chống thấm nếu sản phẩm được thiết kế cho điều kiện tương ứng.
Tuy nhiên, sơn hoặc lớp phủ không thay thế hoàn toàn việc xử lý mạch ngừng, cổ ống và vết nứt.
Ví dụ, nếu nước đang rò qua một mạch thi công có khuyết tật, việc phủ thêm vật liệu trên bề mặt mà không xử lý đường nước có thể không giải quyết được nguyên nhân.
Vì vậy, chống thấm bể ngầm nên được xem như một hệ thống gồm kết cấu bê tông, xử lý khe/mạch, xử lý chi tiết và lớp chống thấm bề mặt phù hợp thay vì chỉ phụ thuộc vào một sản phẩm.
Keo chống thấm bể nước ngầm dùng khi nào?
Cụm từ keo chống thấm bể nước ngầm thường được sử dụng khá rộng để chỉ các vật liệu trám, bơm hoặc làm kín.
Tuy nhiên, một sản phẩm dùng để xử lý vết nứt chưa chắc phù hợp cho mạch ngừng; vật liệu dùng quanh cổ ống cũng chưa chắc phù hợp để phủ toàn bộ thành bể.
Do đó, thay vì chỉ tìm “keo chống thấm”, cần xác định rõ vị trí cần sửa chữa và trạng thái của đường rò.
Nếu bể đang rò nước mạnh hoặc vết nứt liên quan đến kết cấu, nên đánh giá hiện trạng trước khi lựa chọn vật liệu.
Có nên dùng lưới mắt cáo khi chống thấm bể nước ngầm?
Lưới mắt cáo không phải vật liệu trực tiếp tạo khả năng chống thấm bể nước ngầm.
Trong một số cấu tạo tô trát hoặc sửa chữa bề mặt, lưới có thể đóng vai trò gia cường cho lớp vật liệu tại vị trí phù hợp. Nhưng lưới không thay thế Waterstop, thanh trương nở hay lớp chống thấm.
Nếu công trình có hạng mục tô trát hoặc gia cường cần sử dụng lưới kim loại, có thể tham khảo lưới mắt cáo inox theo đúng phạm vi ứng dụng.
Không nên chèn lưới vào hệ chống thấm chỉ với mục đích “càng nhiều lớp càng tốt”.
Những lỗi thường gặp khi chống thấm bể nước ngầm
Lỗi đầu tiên là chỉ quan tâm đến lớp phủ bề mặt mà bỏ qua mạch ngừng. Với kết cấu bê tông được thi công theo nhiều đợt, đây là vị trí cần được xem xét ngay từ đầu.
Lỗi tiếp theo là để băng cản nước bị lệch hoặc dịch chuyển khi đổ bê tông. Waterstop chỉ phát huy vai trò khi được lắp đặt đúng vị trí và duy trì liên tục theo thiết kế.
Một lỗi khác là thấy bể nước ngầm bị thấm ở đâu thì trám ngay ở đó mà không xác định đường nước. Vị trí nước xuất hiện trên bề mặt đôi khi chưa chắc là điểm nước bắt đầu xâm nhập.
Ngoài ra, không nên lựa chọn vật liệu chống thấm bể nước ngầm chỉ dựa trên tên gọi hoặc quảng cáo. Cần kiểm tra tài liệu kỹ thuật và phạm vi sử dụng của chính sản phẩm.
Nên chống thấm bể nước ngầm từ bên trong hay bên ngoài?
Điều này phụ thuộc vào giai đoạn thi công, điều kiện tiếp cận và hệ chống thấm được thiết kế.
Ở công trình xây mới, có nhiều cơ hội xử lý từ phía ngoài kết cấu trước khi lấp đất, đồng thời bố trí hệ xử lý mạch trong quá trình đổ bê tông.
Khi bể đã hoàn thiện và bị thấm, khả năng tiếp cận mặt ngoài có thể rất hạn chế. Khi đó, phương án xử lý chống thấm bể nước ngầm phải căn cứ vào đường nước và điều kiện thực tế.
Không nên mặc định chống thấm bên trong luôn tốt hơn bên ngoài hoặc ngược lại.
Câu hỏi thường gặp về chống thấm bể nước ngầm
Chống thấm bể nước ngầm bằng vật liệu gì?
Tùy vị trí có thể cần băng cản nước, thanh trương nở, vật liệu xử lý vết nứt, vật liệu trám và hệ chống thấm bề mặt. Không có một loại vật liệu duy nhất phù hợp với mọi vị trí.
Bể nước ngầm bị thấm phải xử lý thế nào?
Khi bể nước ngầm bị thấm, cần xác định nước đi qua mạch ngừng, vết nứt, cổ ống hay khuyết tật khác. Sau đó mới lựa chọn giải pháp sửa chữa tương ứng.
Băng cản nước có dùng cho bể nước ngầm không?
Băng cản nước được sử dụng trong nhiều cấu tạo bê tông có yêu cầu kiểm soát nước tại khe và mạch ngừng. Loại băng, kích thước và vị trí bố trí cần theo thiết kế công trình.
Thanh trương nở có thay thế băng cản nước không?
Không nên mặc định hai vật liệu có thể thay thế trực tiếp cho nhau. Mỗi hệ có nguyên lý, vị trí và yêu cầu thi công riêng; lựa chọn cần căn cứ vào thiết kế chống thấm.
Sơn chống thấm bể nước ngầm có đủ không?
Không phải trường hợp nào cũng đủ. Nếu bể có vết nứt, mạch ngừng hoặc cổ ống bị rò, các vị trí đó cần được xử lý trước hoặc đồng thời với lớp phủ bề mặt.
Chống thấm bể nước ngầm bằng Sika có tốt không?
Hiệu quả phụ thuộc vào đúng sản phẩm Sika được lựa chọn, tình trạng bể và quy trình thi công. Không nên đánh giá toàn bộ hệ thống chỉ dựa vào thương hiệu.
Kết luận
Chống thấm bể nước ngầm cần được thực hiện như một hệ thống thay vì chỉ sử dụng một lớp sơn hoặc một loại keo. Với bể xây mới, nên kiểm soát ngay từ kết cấu bê tông, đặc biệt tại mạch ngừng, đáy tiếp giáp thành bể, cổ ống và các vị trí có nguy cơ hình thành đường nước.
Băng cản nước và thanh trương nở là những vật liệu đáng chú ý khi thiết kế xử lý mạch. Trong khi đó, sơn chống thấm bể nước ngầm, vật liệu trám và các hệ xử lý vết nứt cần được lựa chọn theo đúng vị trí và điều kiện sử dụng.
Nếu bể nước ngầm bị thấm, bị nứt hoặc xuất hiện rò rỉ, cần xác định đường nước trước khi sửa chữa. Thực hiện đúng quy trình chống thấm bể nước ngầm từ khâu kiểm tra, xử lý chi tiết đến thi công lớp chống thấm sẽ giúp hạn chế tình trạng xử lý nhiều lần nhưng nước vẫn tiếp tục xuất hiện.
