Chống Thấm Tầng Hầm: 7 Giải Pháp Xử Lý Vách, Sàn Hiệu Quả

Chống thấm tầng hầm cần được tính toán ngay từ giai đoạn thi công phần ngầm vì đây là khu vực thường xuyên tiếp xúc với đất ẩm và có thể chịu tác động của nước ngầm. Khi hệ chống thấm không liên tục, nước có thể đi qua vết nứt, mạch ngừng, chân vách, sàn đáy hoặc vị trí ống xuyên tường rồi gây ẩm và thấm vào bên trong.

Tùy điều kiện công trình, chống thấm tầng hầm có thể thực hiện từ phía ngoài trước khi lấp đất hoặc xử lý từ phía trong khi không còn khả năng tiếp cận mặt ngoài. Quan trọng nhất là xác định đúng đường nước và xử lý đồng bộ kết cấu bê tông, mạch ngừng, vách, sàn và các chi tiết xuyên kết cấu.

Vì sao tầng hầm thường bị thấm nước?

Khác với sân thượng hay mái nhà, tầng hầm nằm dưới hoặc một phần dưới mặt đất. Vì vậy nước không chỉ tác động từ phía trên mà còn có thể tiếp cận vách và sàn từ đất xung quanh.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm bê tông xuất hiện vết nứt, vị trí mạch ngừng thi công xử lý chưa tốt, lớp chống thấm ngoài vách bị hư hỏng hoặc mất tính liên tục.

Các vị trí giao giữa sàn đáy và vách, ống kỹ thuật xuyên tường, hố pit, khe co giãn cũng là những chi tiết cần đặc biệt chú ý.

Với kết cấu bê tông, mạch ngừng phải được bố trí và xử lý theo thiết kế; TCVN 4453:1995 cũng yêu cầu bề mặt bê tông cũ tại mạch ngừng được làm nhám, làm sạch và xử lý trước khi tiếp tục đổ bê tông.

Dấu hiệu tầng hầm đang bị thấm

Dấu hiệu nhẹ thường bắt đầu bằng các mảng tường sẫm màu hoặc cảm giác ẩm kéo dài. Sau đó bề mặt có thể xuất hiện vệt nước, muối trắng, lớp sơn hoặc lớp hoàn thiện bong khỏi nền.

Nếu tình trạng nặng hơn, nước có thể rỉ thành dòng qua vết nứt, mạch ngừng hoặc khu vực chân vách.

Sàn tầng hầm cũng có thể xuất hiện vùng ẩm, nước rỉ qua khe hoặc đọng cục bộ.

Khi kiểm tra để chống thấm tầng hầm, không nên chỉ sửa đúng nơi nhìn thấy nước. Nước có thể đi qua kết cấu rồi xuất hiện ở vị trí khác với điểm xâm nhập ban đầu.

7 giải pháp chống thấm tầng hầm thường áp dụng

Mỗi công trình có điều kiện địa chất, mực nước và cấu tạo khác nhau. Vì vậy không có một vật liệu duy nhất giải quyết được mọi trường hợp chống thấm tầng hầm.

1. Chống thấm vách ngoài tầng hầm

Chống thấm vách ngoài tầng hầm là phương án nên được xem xét ngay trong quá trình xây mới, khi mặt ngoài của vách vẫn còn khả năng tiếp cận.

Sau khi bề mặt bê tông đạt yêu cầu, cần xử lý các vị trí rỗ, khuyết tật và chi tiết tiếp giáp trước khi thi công hệ chống thấm. Tùy thiết kế có thể sử dụng lớp phủ hoặc hệ màng phù hợp.

Có thể tham khảo nhóm màng chống thấm để lựa chọn sản phẩm theo cấu tạo công trình.

Sau khi hoàn thành, lớp chống thấm ngoài vách cần được bảo vệ trước các tác động có thể xảy ra trong quá trình thi công tiếp theo và lấp đất. Không nên để màng bị thủng hoặc bong rồi mới lấp kín vì sau đó việc tiếp cận để sửa chữa sẽ khó hơn nhiều.

2. Chống thấm vách tầng hầm từ bên trong

Chống thấm vách tầng hầm từ bên trong thường được cân nhắc đối với công trình đã hoàn thiện, không thể đào đất để tiếp cận mặt ngoài.

Trước tiên phải xác định nước đang thấm qua bê tông, vết nứt, mạch ngừng hay vị trí xuyên tường.

Lớp sơn và vữa bong cần được loại bỏ để tiếp cận nền chắc. Các điểm đang rò nước phải được xử lý trước khi hoàn thiện hệ chống thấm bề mặt.

Điểm khó của phương án này là nước đang tác động từ phía sau kết cấu. Do đó việc chỉ quét một lớp vật liệu lên bề mặt trong mà không xử lý đường nước có thể không giải quyết được nguyên nhân.

3. Chống thấm ngược tầng hầm

Chống thấm ngược tầng hầm là giải pháp được quan tâm nhiều ở những tầng hầm cũ đã bị đất bao quanh, khiến mặt ngoài của vách gần như không còn khả năng tiếp cận.

Hiểu đơn giản, lớp xử lý được thực hiện ở phía đối diện với phía nước xâm nhập.

Ví dụ, nước từ đất bên ngoài tác động vào vách nhưng hệ chống thấm phải thi công từ mặt trong tầng hầm.

Đây cũng là lý do chống thấm ngược tầng hầm cần lựa chọn hệ vật liệu có khả năng làm việc trong điều kiện thực tế của nền và tuân thủ đúng hướng dẫn kỹ thuật. Không nên mặc định một loại sơn chống thấm thông thường có thể sử dụng cho mọi trường hợp thấm ngược.

4. Chống thấm mạch ngừng bằng băng cản nước

Mạch ngừng giữa các đợt đổ bê tông là một chi tiết quan trọng khi chống thấm tầng hầm.

Ở công trình xây mới, tùy cấu tạo thiết kế có thể bố trí băng cản nước tại mạch ngừng hoặc khe phù hợp trước khi đổ bê tông.

Băng cản nước PVC được thiết kế để hạn chế nước đi qua mạch ngừng, khe co giãn hoặc khe lún trong kết cấu bê tông và được ứng dụng ở các hạng mục như tường, sàn tầng hầm.

Việc lựa chọn hình dạng, kích thước và vị trí băng phải theo thiết kế. Khi đổ bê tông cần hạn chế để băng bị gập, lệch hoặc tạo vùng bê tông rỗ quanh băng.

5. Chống thấm mạch tiếp giáp bằng thanh trương nở

Một giải pháp khác tại một số mạch ngừng là sử dụng thanh trương nở.

Thanh được bố trí tại vị trí theo yêu cầu của hệ sản phẩm và thiết kế trước khi đổ đợt bê tông tiếp theo. Khi tiếp xúc với nước, vật liệu trương nở để hỗ trợ làm kín đường nước tại mạch.

Có thể tham khảo nhóm thanh trương nở dành cho các chi tiết mạch phù hợp.

Thanh trương nở không phải lớp chống thấm phủ cho toàn bộ vách tầng hầm. Đây là giải pháp xử lý cục bộ tại mạch và cần được đặt đúng vị trí, cố định chắc trước khi đổ bê tông.

6. Chống thấm sàn tầng hầm

Chống thấm cho sàn tầng hầm cần được xem xét cùng với vách thay vì xử lý như hai khu vực hoàn toàn độc lập.

Đặc biệt cần kiểm soát đường tiếp giáp giữa sàn đáy và chân vách. Nếu vách được xử lý tốt nhưng chi tiết chân vách bị gián đoạn, nước vẫn có thể xâm nhập tại đây.

Đối với công trình xây mới, giải pháp chống thấm sàn phải được xác định từ giai đoạn thiết kế để hệ chống thấm, bê tông kết cấu và các mạch nối hoạt động đồng bộ.

Nếu tầng hầm cũ đang thấm từ sàn, cần kiểm tra vị trí nước xuất hiện, các vết nứt và mạch trước khi quyết định phương pháp xử lý.

7. Xử lý cổ ống, khe và các điểm xuyên vách

Ống cấp thoát nước, ống kỹ thuật và các cấu kiện xuyên qua vách tạo ra những điểm gián đoạn trong kết cấu.

Nếu khe quanh ống không được làm kín phù hợp, nước có thể đi dọc theo bề mặt tiếp xúc rồi vào bên trong tầng hầm.

Khi chống thấm tầng hầm, cần kiểm tra riêng từng vị trí xuyên kết cấu. Không nên chỉ quét vật liệu chống thấm lên bề mặt vách rồi bỏ qua khu vực quanh ống.

Sau khi xử lý các chi tiết này mới hoàn thiện lớp chống thấm chung để tạo hệ liên tục.

Chống thấm vách tầng hầm đúng cách

Chống thấm vách tầng hầm nên được chia thành hai trường hợp: công trình đang xây và tầng hầm đã hoàn thiện.

Với công trình đang xây, ưu tiên thiết kế giải pháp từ phía ngoài khi điều kiện thi công cho phép. Bề mặt bê tông phải được kiểm tra trước khi thi công hệ chống thấm. Các mạch ngừng, góc, chân vách và ống xuyên tường phải được xử lý đồng bộ.

Sau khi lớp chống thấm đạt yêu cầu, cần có biện pháp bảo vệ phù hợp trước khi thực hiện các công việc tiếp theo.

Với tầng hầm đã sử dụng, cần xác định nguồn nước từ bên trong rồi lựa chọn giải pháp sửa chữa hoặc chống thấm ngược phù hợp.

Chống thấm vách ngoài tầng hầm có ưu điểm gì?

Chống thấm vách ngoài tầng hầm có lợi thế là lớp chống thấm được bố trí ở phía tiếp xúc với nguồn nước trước khi nước đi sâu vào kết cấu.

Tuy nhiên, phương án này thuận lợi nhất trong giai đoạn thi công mới. Khi công trình đã lấp đất, việc đào toàn bộ phía ngoài để sửa chữa có thể rất khó hoặc không khả thi.

Vì vậy, chất lượng thi công ban đầu rất quan trọng. Trước khi lấp đất cần kiểm tra các mép nối, góc, chân vách và những vị trí có nguy cơ bị tổn thương.

Chống thấm ngược cho tầng hầm thực hiện như thế nào?

Khi không tiếp cận được phía ngoài, chống thấm ngược cho tầng hầm thường bắt đầu bằng việc loại bỏ lớp hoàn thiện yếu để lộ nền bê tông.

Sau đó xác định từng đường nước. Nếu đang có dòng nước chảy qua một điểm cụ thể, cần xử lý điểm rò trước. Vết nứt và mạch ngừng cũng phải được đánh giá riêng.

Khi nền đạt yêu cầu mới thi công hệ chống thấm ngược phù hợp.

Một lỗi thường gặp là thấy tường ẩm liền quét vật liệu lên toàn bộ mặt trong. Nếu nước vẫn đang đi qua vết nứt hoặc mạch ngừng phía sau, lớp phủ mới có thể không giải quyết được nguồn gây thấm.

Chống thấm tầng hầm bằng Sika có được không?

Chống thấm tầng hầm bằng Sika có thể thực hiện khi lựa chọn đúng hệ sản phẩm cho vị trí và điều kiện thi công cụ thể.

Sika có nhiều nhóm vật liệu với chức năng khác nhau như xử lý bề mặt, khe, mạch, sửa chữa bê tông hoặc chống thấm. Vì vậy không thể gọi chung “Sika chống thấm tầng hầm” rồi sử dụng một sản phẩm cho toàn bộ vách, sàn, mạch ngừng và khe xuyên ống.

Trước khi thi công cần xác định rõ đang xử lý chống thấm thuận hay chống thấm ngược, nền bê tông đang khô hay ẩm, có nước rò chủ động hay không và vị trí cần xử lý là bề mặt hay mạch.

Sau đó mới lựa chọn mã sản phẩm và thi công theo tài liệu kỹ thuật của hệ tương ứng.

Quy trình chống thấm tầng hầm từ khi xây mới

Bước 1: Khảo sát điều kiện công trình

Cần xem xét điều kiện đất, nước ngầm, cấu tạo tầng hầm và thiết kế kết cấu trước khi lựa chọn hệ chống thấm.

Không nên đợi bê tông đã hoàn thành mới quyết định vị trí mạch ngừng và giải pháp ngăn nước.

Bước 2: Kiểm soát chất lượng bê tông

Bê tông của sàn và vách phải được thi công theo yêu cầu thiết kế, đổ và đầm đúng kỹ thuật.

Rỗ tổ ong, phân tầng hoặc các khuyết tật tại vị trí quan trọng đều có thể tạo điều kiện cho nước xâm nhập.

Bước 3: Xử lý mạch ngừng

Các mạch ngừng phải được xác định trước theo thiết kế.

Tùy cấu tạo có thể sử dụng băng cản nước, thanh trương nở hoặc giải pháp được chỉ định. Bề mặt bê tông cũ tại mạch ngừng cũng phải được chuẩn bị đúng trước khi đổ đợt tiếp theo.

Bước 4: Chuẩn bị bề mặt vách

Sau khi tháo cốp pha, kiểm tra toàn bộ vách.

Các khuyết tật phải được xử lý trước khi phủ hoặc dán lớp chống thấm. Không nên che trực tiếp bê tông rỗ hoặc phần vật liệu đang mất liên kết.

Bước 5: Thi công hệ chống thấm

Thi công vật liệu theo đúng cấu tạo đã lựa chọn.

Đặc biệt chú ý chân vách, góc, mạch nối và ống xuyên kết cấu để lớp chống thấm không bị gián đoạn.

Bước 6: Kiểm tra và bảo vệ lớp chống thấm

Trước khi lấp đất hoặc thi công lớp tiếp theo, cần kiểm tra toàn bộ hệ.

Lớp chống thấm phía ngoài vách cần được bảo vệ khỏi nguy cơ thủng, rách hoặc bong trong quá trình thi công.

Bước 7: Hoàn thiện và theo dõi

Sau khi công trình đưa vào sử dụng, nên theo dõi các khu vực mạch ngừng, chân vách và điểm xuyên kết cấu để sớm phát hiện bất thường.

Chống thấm nền tầng hầm cần chú ý gì?

Chống thấm nền tầng hầm không nên chỉ hiểu là phủ một lớp vật liệu lên mặt sàn hoàn thiện.

Ở tầng hầm xây mới, giải pháp phải được phối hợp với cấu tạo sàn đáy, bê tông, mạch ngừng và hệ chống thấm theo thiết kế.

Đặc biệt, vị trí giao giữa nền và vách cần được xử lý liên tục. Đây là nơi hai cấu kiện gặp nhau và cũng thường xuất hiện mạch thi công.

Nếu tầng hầm đã sử dụng và nước xuất hiện từ nền, cần xác định đó là nước qua vết nứt, mạch ngừng, vị trí xuyên sàn hay một nguồn khác trước khi sửa chữa.

Chống thấm tầng hầm cũ bị thấm nước

Với tầng hầm cũ, bước đầu tiên không phải mua vật liệu mà là khảo sát hiện trạng.

Cần đánh dấu các vết nứt, vùng ẩm, mạch ngừng, chân tường và vị trí nước rò. Nếu có dòng nước chảy rõ ràng, cần xác định đường nước và xử lý cục bộ trước.

Sau đó mới sửa nền và thi công hệ chống thấm phù hợp.

Nếu phía ngoài tầng hầm còn tiếp cận được, có thể đánh giá phương án xử lý từ phía nguồn nước. Nếu không thể tiếp cận, giải pháp chống thấm ngược từ phía trong thường được xem xét.

Những lỗi thường gặp khi chống thấm tầng hầm

Một trong những lỗi phổ biến nhất là chỉ chống thấm bề mặt nhưng bỏ qua mạch ngừng. Nước có thể tiếp tục đi qua đường tiếp giáp giữa các đợt đổ bê tông dù phần giữa vách đã được phủ kín.

Lỗi thứ hai là không xử lý kỹ chân vách – sàn. Nếu hệ chống thấm bị gián đoạn tại đây, nước vẫn có đường xâm nhập.

Một lỗi khác là lấp đất khi lớp chống thấm ngoài vách chưa được bảo vệ tốt. Quá trình thi công có thể làm lớp màng bị tổn thương mà khó phát hiện sau khi đã lấp kín.

Cuối cùng, không nên sử dụng một sản phẩm cho mọi vị trí. Vách, sàn, mạch ngừng, khe co giãn và ống xuyên tường có điều kiện làm việc khác nhau.

Nên chống thấm tầng hầm từ bên ngoài hay bên trong?

Nếu là công trình xây mới và có điều kiện tiếp cận mặt ngoài, giải pháp chống thấm phía ngoài thường được tính ngay trong hệ thống chống thấm tổng thể.

Nếu tầng hầm đã hoàn thiện và phía ngoài bị đất bao quanh, việc xử lý từ mặt trong có thể thực tế hơn.

Không nên lựa chọn chỉ dựa vào yếu tố “dễ thi công”. Cần xem xét hướng nước, áp lực nước, tình trạng kết cấu và khả năng tiếp cận thực tế.

Chống thấm tầng hầm có cần băng cản nước và thanh trương nở không?

Không phải mọi vị trí đều đồng thời sử dụng cả hai.

Băng cản nước và thanh trương nở chủ yếu phục vụ các chi tiết mạch phù hợp theo thiết kế. Băng cản nước PVC được dùng phổ biến cho mạch ngừng và các loại khe trong kết cấu bê tông.

Việc lựa chọn loại nào, bố trí ở đâu và có kết hợp hay không phải dựa trên cấu tạo mạch, yêu cầu thiết kế và hướng dẫn của hệ sản phẩm.

Chúng cũng không thay thế lớp chống thấm toàn bộ mặt vách hoặc sàn khi thiết kế yêu cầu một hệ chống thấm bổ sung.

Kết luận

Chống thấm tầng hầm hiệu quả cần được xem như một hệ thống thay vì chỉ là một lớp vật liệu phủ lên tường. Bê tông, vách ngoài, sàn đáy, mạch ngừng, chân vách, khe và ống xuyên kết cấu đều phải được kiểm soát theo đúng chức năng.

Đối với công trình mới, nên triển khai chống thấm vách ngoài tầng hầm và xử lý các mạch ngay trong quá trình thi công. Với tầng hầm cũ không thể tiếp cận phía ngoài, chống thấm ngược tầng hầm có thể được xem xét sau khi xác định chính xác đường nước.

Dù áp dụng chống thấm vách tầng hầm, chống thấm nền tầng hầm hay chống thấm cho sàn tầng hầm, nguyên tắc quan trọng vẫn là xử lý đúng nguồn gây thấm, chuẩn bị nền chắc và tạo hệ chống thấm liên tục.