Đổ bê tông cầu thang là công đoạn tạo bản thang, chiếu nghỉ và các bộ phận chịu lực bằng bê tông cốt thép theo thiết kế. So với sàn phẳng, cầu thang có độ dốc, nhiều bậc và thay đổi cao độ liên tục nên quá trình thi công cần kiểm soát kỹ từ cốp pha, cốt thép đến việc đổ và đầm bê tông.
Một cầu thang đổ bê tông nếu thi công không đúng có thể gặp tình trạng bậc cao thấp không đều, bản thang bị võng, bê tông rỗ hoặc sai cao độ so với sàn hoàn thiện. Vì vậy, trước khi đổ cần kiểm tra toàn bộ hệ cốp pha, hệ chống, thép và kích thước bậc theo bản vẽ.
Đổ bê tông cầu thang là gì?
Đổ bê tông cầu thang là quá trình đưa hỗn hợp bê tông vào hệ cốp pha đã bố trí cốt thép để tạo thành kết cấu cầu thang bê tông cốt thép.
Một cầu thang thông thường có thể gồm bản thang, chiếu nghỉ, các bậc và vị trí liên kết với dầm hoặc sàn. Tùy cấu tạo, một số công trình còn có dầm thang riêng.
Trong đó, bản thang thường là bộ phận chịu lực chính. Phần bậc phía trên được tạo hình để đảm bảo chiều cao và chiều rộng bước chân phù hợp.
Cốt thép của cầu thang phải được bố trí theo thiết kế kết cấu. Không nên tự chọn đường kính thép hoặc khoảng cách thép chỉ dựa trên kinh nghiệm từ một công trình khác.

Trước khi đổ bê tông cầu thang cần chuẩn bị gì?
Trước hết cần kiểm tra kích thước cầu thang. Chiều cao tầng, số bậc, chiều cao cổ bậc, chiều rộng mặt bậc, kích thước chiếu nghỉ và cao độ hai đầu thang phải phù hợp với bản vẽ.
Tiếp theo là kiểm tra hệ cốp pha và chống đỡ. Do cầu thang có độ nghiêng nên cốp pha đáy cần được chống chắc, hạn chế võng hoặc xê dịch khi chịu tải của bê tông tươi.
Cốt thép cũng cần được nghiệm thu trước khi đổ. Đặc biệt chú ý vị trí đầu bản thang, chiếu nghỉ, vùng giao với dầm và sàn.
Ngoài ra, cốp pha phải được vệ sinh sạch trước khi đổ. Mùn cưa, dây buộc thừa, đất cát hoặc vật liệu rời còn sót lại có thể làm xuất hiện rỗ hoặc hốc bê tông sau khi tháo cốp pha.

Cách đổ bê tông cầu thang đúng kỹ thuật
Bước 1: Kiểm tra cốp pha và hệ chống
Trước khi đổ, cần kiểm tra lại độ ổn định của cốp pha đáy, thành bậc và hệ chống.
Cốp pha phải đúng cao độ, đúng độ dốc và đủ khả năng chịu tải trong suốt quá trình thi công. Các mối nối cần hạn chế khe hở lớn để tránh thất thoát hồ vữa.
Bước 2: Kiểm tra cốt thép
Cốt thép phải đúng vị trí và được cố định tương đối chắc chắn. Con kê cần được bố trí phù hợp để duy trì lớp bê tông bảo vệ.
Các vùng liên kết với chiếu nghỉ, dầm hoặc sàn cần được kiểm tra kỹ hơn vì đây thường là nơi có mật độ cốt thép cao.

Bước 3: Kiểm tra bê tông
Bê tông sử dụng phải phù hợp với yêu cầu thiết kế và điều kiện thi công.
Không nên tự ý thêm nước vào bê tông tại công trường chỉ để hỗn hợp dễ chảy hơn. Việc này có thể làm thay đổi cấp phối và ảnh hưởng đến chất lượng bê tông.
Bước 4: Đổ bê tông bản thang
Khi đổ bê tông cầu thang, cần phân phối bê tông theo trình tự hợp lý để hạn chế tình trạng hỗn hợp dồn về chân thang.
Không nên đổ quá nhiều bê tông tại một vị trí rồi mới kéo dàn ra toàn bộ vế thang.
Việc cấp bê tông cần kết hợp liên tục với công tác đầm và chỉnh bề mặt để kiểm soát hình dạng bản thang.
Bước 5: Đầm bê tông
Đầm giúp bê tông lấp đầy khoảng trống quanh cốt thép và sát cốp pha.
Khi đầm cần đặc biệt chú ý các vị trí như chân bậc, góc cốp pha, đầu bản thang và nơi cốt thép dày. Đây là những khu vực dễ xuất hiện rỗ bê tông.
Tuy nhiên cũng không nên đầm quá lâu tại một vị trí vì có thể làm hỗn hợp phân tầng hoặc khiến cốp pha, cốt thép bị xê dịch.
Bước 6: Đổ bê tông bậc cầu thang
Đổ bê tông bậc cầu thang cần kiểm soát đồng thời chiều cao cổ bậc và chiều rộng mặt bậc.
Sai số nhỏ ở từng bậc có thể cộng dồn khiến bậc cuối bị chênh đáng kể. Vì vậy, trong quá trình thi công nên kiểm tra liên tục thay vì đợi đến khi hoàn thiện mới đo lại.
Bước 7: Hoàn thiện bề mặt
Sau khi bê tông ổn định, tiến hành chỉnh bề mặt theo yêu cầu.
Nếu cầu thang sẽ được lát đá hoặc gạch, cần tính trước chiều dày lớp hoàn thiện để tránh tình trạng bậc đầu hoặc bậc cuối bị cao thấp bất thường sau khi lát.
Bước 8: Bảo dưỡng bê tông
Sau khi hoàn thiện, bê tông cần được bảo dưỡng theo yêu cầu kỹ thuật.
Không nên để bề mặt mất nước quá nhanh trong giai đoạn đầu, đặc biệt khi thời tiết nắng nóng hoặc có gió mạnh.

Đổ bê tông cầu thang dày bao nhiêu?
Đây là câu hỏi được tìm khá nhiều nhưng không có một chiều dày cố định áp dụng cho mọi công trình.
Chiều dày bản thang phụ thuộc vào nhịp, chiều rộng vế thang, tải trọng, sơ đồ chịu lực, loại bê tông và cách bố trí cốt thép.
Vì vậy, khi hỏi đổ bê tông cầu thang dày bao nhiêu, cần phân biệt giữa chiều dày bản bê tông chịu lực và tổng chiều dày sau khi tạo bậc, cán vữa hoặc lát vật liệu hoàn thiện.
Không nên tự ý giảm chiều dày bản thang để tiết kiệm bê tông nếu chưa có đánh giá của người phụ trách kết cấu.
Cách đổ bê tông bậc cầu thang đều
Để bậc đều, khâu chia bậc phải chính xác ngay từ cốp pha.
Chiều cao từ sàn dưới đến sàn trên cần được chia theo số bậc thiết kế. Sau đó kiểm tra lại cao độ từng bậc trước khi bắt đầu đổ.
Một vấn đề thường bị bỏ qua là lớp hoàn thiện. Nếu cầu thang lát đá hoặc gạch, cần tính luôn chiều dày vật liệu, keo và lớp vữa.
Nếu không tính trước, sau hoàn thiện có thể xuất hiện tình trạng bậc đầu thấp, bậc cuối cao hoặc ngược lại.
Làm sao để cầu thang bê tông không bị rỗ?
Rỗ bê tông thường xuất hiện khi hỗn hợp không điền đầy các khoảng trống sát cốp pha hoặc quanh cốt thép.
Nguyên nhân có thể đến từ cốp pha không kín, bê tông khó thi công, cốt thép dày, vệ sinh không sạch hoặc quá trình đầm chưa phù hợp.
Để hạn chế, cần kiểm soát một số yếu tố chính:
- Làm kín cốp pha.
- Vệ sinh sạch trước khi đổ.
- Không tự ý thêm nước vào bê tông.
- Đầm kỹ tại góc và chân bậc.
- Không để cốt thép sát cốp pha.
- Hạn chế gián đoạn ngoài kế hoạch.
Sau khi tháo cốp pha, nếu chỉ xuất hiện vài lỗ nhỏ bề mặt thì mức độ khác hoàn toàn với rỗ sâu hoặc lộ cốt thép. Không nên chỉ trát vữa che lại khi chưa đánh giá mức độ thực tế.
Có nên đổ bê tông cầu thang cùng sàn không?
Điều này phụ thuộc vào thiết kế và biện pháp thi công.
Trong một số công trình, cầu thang có thể được thi công cùng một đợt với sàn và chiếu nghỉ. Trường hợp khác, cầu thang được chia thành đợt riêng.
Nếu quá trình đổ phải dừng lại, vị trí dừng cần được xác định trước. Không nên dừng tại một vị trí bất kỳ chỉ vì thuận tiện.
Khi bê tông của đợt trước đã đông kết và đợt sau được đổ tiếp, khu vực tiếp giáp sẽ trở thành mạch ngừng thi công và cần được xử lý phù hợp.
Mạch ngừng khi đổ bê tông cầu thang
Mạch ngừng không phải lúc nào cũng là lỗi. Trong nhiều trường hợp, đây là vị trí được chủ động xác định do trình tự thi công.
Trước khi đổ đợt mới, bề mặt bê tông cũ cần được kiểm tra, vệ sinh và xử lý theo biện pháp kỹ thuật phù hợp.
Với cầu thang trong nhà thông thường, khu vực này thường không có yêu cầu chống thấm đặc biệt.
Tuy nhiên, nếu là cầu thang xuống tầng hầm hoặc nằm trong khu vực tiếp xúc với nước, giải pháp chống thấm tại mạch cần được xem xét riêng. Có thể tham khảo các loại băng cản nước nếu thiết kế có yêu cầu sử dụng waterstop.

Tại một số mạch ngừng phù hợp, thanh trương nở cũng có thể được sử dụng theo cấu tạo chống thấm của công trình.

Có cần băng cản nước cho cầu thang bê tông không?
Không phải cầu thang nào cũng cần sử dụng băng cản nước.
Đối với cầu thang trong nhà ở khu vực khô ráo, waterstop thường không phải là vật liệu bắt buộc.
Băng cản nước chỉ phù hợp khi cầu thang hoặc mạch ngừng nằm trong kết cấu có yêu cầu chống thấm như tầng hầm, khu vực tiếp xúc nước hoặc vị trí được thiết kế sử dụng waterstop.
Do đó, không nên cố chèn sản phẩm chống thấm vào mọi vị trí cầu thang chỉ vì có mạch bê tông.
7 lỗi thường gặp khi đổ bê tông cầu thang
1. Chia bậc sai
Sai số ở từng bậc có thể cộng dồn và làm bậc đầu hoặc cuối bị chênh cao.
2. Không tính lớp hoàn thiện
Sau khi lát gạch hoặc đá, cao độ bậc có thể thay đổi đáng kể.
3. Hệ chống không chắc
Cốp pha bị võng hoặc dịch chuyển có thể làm sai hình dạng bản thang.
4. Cốt thép bị xô lệch
Việc đi lại, cấp bê tông và đầm có thể làm thay đổi vị trí thép nếu không được cố định tốt.
5. Đổ bê tông dồn một chỗ
Bê tông có thể trượt về chân thang và khó kiểm soát cao độ.
6. Đầm không kỹ
Góc, chân bậc và vùng cốt thép dày dễ xuất hiện rỗ.
7. Tháo cốp pha hoặc hệ chống quá sớm
Bề mặt bê tông đã cứng không có nghĩa là bản thang đã đủ khả năng chịu tải. Thời điểm tháo cần dựa vào điều kiện kỹ thuật thực tế.
Đơn giá đổ bê tông cầu thang bao nhiêu?
Đơn giá đổ bê tông cầu thang thay đổi tùy công trình và phạm vi báo giá.
Một báo giá chỉ tính nhân công sẽ thấp hơn đáng kể so với báo giá đã bao gồm cốp pha, cốt thép, bê tông, vận chuyển và thiết bị thi công.
Chi phí còn chịu ảnh hưởng bởi hình dạng cầu thang, số tầng, chiều rộng vế thang và điều kiện vận chuyển bê tông lên vị trí thi công.
Vì vậy, khi so sánh báo giá nên kiểm tra rõ:
- Có bao gồm vật tư hay không.
- Có bao gồm cốp pha và cốt thép không.
- Có tính chi phí bơm hoặc vận chuyển bê tông không.
- Có bao gồm tháo cốp pha và hoàn thiện không.
Không nên chỉ nhìn vào một mức giá tổng mà không biết phạm vi công việc.
Cầu thang bê tông sau bao lâu được tháo cốp pha?
Không nên dùng một con số cố định cho mọi công trình.
Thời điểm tháo thành bậc có thể khác với thời điểm tháo hệ chống bản thang.
Việc tháo chống cần căn cứ vào cường độ bê tông đạt được, nhịp bản thang, tải trọng thi công, điều kiện thời tiết và yêu cầu của biện pháp thi công.
Nếu tháo quá sớm, bản thang có thể bị võng hoặc phát sinh các vấn đề về kết cấu.
Câu hỏi thường gặp về đổ bê tông cầu thang
Đổ bê tông cầu thang từ trên xuống hay dưới lên?
Không nên áp dụng máy móc một trình tự cho mọi cầu thang. Cách cấp và phân phối bê tông cần phù hợp với độ dốc, cấu tạo cốp pha và điều kiện thi công để hạn chế trượt hoặc phân tầng.
Có nên đổ bê tông cầu thang một lần không?
Nếu điều kiện cho phép, thi công liên tục giúp hạn chế phát sinh mạch ngừng ngoài dự kiến. Trường hợp phải chia đợt thì vị trí dừng cần được xác định trước.
Đổ bê tông cầu thang dày 10 cm được không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào con số 10 cm. Chiều dày bản thang phải theo thiết kế kết cấu.
Vì sao cầu thang bê tông bị rỗ?
Nguyên nhân thường liên quan đến cốp pha hở, bê tông khó điền đầy, cốt thép dày, vệ sinh không sạch hoặc đầm chưa phù hợp.
Có thể tự ý thêm nước khi bê tông khó đổ không?
Không nên. Việc thêm nước có thể làm thay đổi cấp phối và ảnh hưởng đến chất lượng bê tông.
Kết luận
Đổ bê tông cầu thang cần kiểm soát từ khâu chia bậc, cốp pha, hệ chống, cốt thép đến quá trình đổ, đầm và bảo dưỡng. Do cầu thang có độ nghiêng nên nguy cơ bê tông dồn về chân thang, rỗ tại góc hoặc sai cao độ giữa các bậc cao hơn so với sàn phẳng.
Khi thực hiện cách đổ bê tông cầu thang, nên bám sát bản vẽ và biện pháp thi công thay vì áp dụng một thông số chung cho mọi công trình. Những vấn đề như đổ bê tông cầu thang dày bao nhiêu, bố trí thép thế nào hoặc được phép dừng đổ ở đâu đều cần căn cứ vào thiết kế kết cấu.
